“ลูกตัวเตี้ยกว่า..เมื่อเทียบกับเด็กวัยเดียวกัน” “ลูกต้องโดนเพื่อนล้อว่าตัวเตี้ยอยู่บ่อยๆ” หากคุณไม่อยากให้เรื่องราวเหล่านี้เกิดขึ้นกับลูกน้อย การเตรียมความพร้อมเพื่อให้รู้ถึงสาเหตุและสามารถพิจารณาได้ว่าลูกของคุณเข้าข่ายกลุ่มเสี่ยงหรือไม่? คงเป็นแนวทางการป้องกันที่ดี…ก่อนที่ความสูงจะเป็นได้แค่เรื่องในจินตนาการ
อัตราการเจริญเติบโตของเด็กในแต่ละช่วงวัย
- อายุแรกเกิด – 1 ปี ความสูงเพิ่มขึ้นประมาณ 25 ซม.ต่อปี
- อายุ 1- 2 ปี ความสูงเพิ่มขึ้นประมาณ 10 ซม.ต่อ ปี
- อายุ 2-4 ปี ความสูงเพิ่มขึ้นประมาณ 6-8 ซม.ต่อปี
- อายุ > 4 – เริ่มเข้าวัยรุ่น ความสูงเพิ่มขึ้นประมาณ 5-6 ซม.ต่อปี
ถึงเวลาแล้ว…ที่คุณต้องพาลูกไปพบแพทย์
- เมื่อลูก…มีอัตราความสูงเพิ่มขึ้นน้อยกว่า 5 เซนติเมตรต่อปี
- เมื่อลูก…มีความสูงน้อยกว่าเปอร์เซนต์ไทล์ที่ 3 จากกราฟมาตรฐาน..การเจริญเติบโตของเด็กตามอายุและเพศเดียวกัน
- เมื่อลูก…ตัวเตี้ย ทั้งๆ ที่พ่อแม่เป็นคนตัวสูง
ปัจจัยใดบ้าง ที่ทำให้เด็กตัวเตี้ย
1. พ่อแม่เป็นคนตัวเตี้ย
ถึงความสูงของพ่อแม่จะไม่ใช่ตัวกำหนดเพียงหนึ่งเดียว แต่ก็มีผลต่อความสูงของลูกมากถึง 70% เลยทีเดียว นอกเหนือจากพันธุกรรม หากเด็กได้รับโภชนาการที่ดี ออกกำลังกายสม่ำเสมอ นอนพักผ่อนเพียงพอในเวลาที่เหมาะสม ก็สามารถสูงได้มากกว่าความสูงเฉลี่ยตามพันธุกรรมถึง 7 เซนติเมตร เลยทีเดียว
2. กลุ่มม้าตีนปลาย
ส่วนมากจะเกิดในเด็กชายมากกว่าเด็กหญิง โดยแรกเกิดจะมีความยาวปกติ ก่อนจะเติบโตช้าลงในช่วง 2 ขวบปีแรก แล้วจึงสูงเพิ่มขึ้นในอัตราปกติ หรือ 5 เซนติเมตรต่อปี แต่จะสามารถทะยานความสูงได้ถึงตามกรรมพันธุ์เมื่อเข้าสู่ช่วงวัยหนุ่ม-สาว
3. เด็กที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง
ด้วยโรคประจำตัวที่เด็กเป็นอยู่ ไม่เพียงส่งผลต่อความสูง…แต่ยังทำให้น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ จึงต้องได้รับการตรวจร่างกายอย่างละเอียด เพื่อนำไปสู่การรักษาจำเพาะตามโรคนั้นๆ
4. เด็กขาดฮอร์โมนที่สำคัญต่อการเจริญเติบโต ได้แก่…
- ฮอร์โมนไทรอยด์ ที่ไม่เพียงจะกระทบต่อความสูง แต่ยังกระทบต่อพัฒนาการทางสมอง หากเป็นตั้งแต่แรกเกิดหรือได้รับการรักษาช้า อาจเสี่ยงต่อการเป็น “โรคเอ๋อ”
- ฮอร์โมนการเจริญเติบโต แม้ในช่วงแรกเกิดจะมีความยาวตัวปกติ…แต่การเติบโตช้าลงหลังคลอด ทำให้อายุกระดูกล่าช้ากว่าอายุจริงมากกว่า 2 ปีขึ้นไป
- ฮอร์โมนเพศ เมื่อเข้าสู่วัยหนุ่ม-สาว เด็กหญิงจะไม่มีเต้านม ส่วนเด็กชายจะไม่มีหนวด เสียงไม่แตก ไม่มีขนหัวหน่าว ทำให้อัตราความสูงไม่ทะยานขึ้นอย่างที่ควรจะเป็น
5. โครโมโซมผิดปกติ เช่น โรค Turner syndrome ที่มักจะพบในเด็กผู้หญิงเท่านั้น
6. โรคกระดูกพันธุกรรมและโรคกระดูกอ่อน
เมื่อพบความผิดปกติหรือสงสัยว่าลูกตัวเตี้ยกว่าที่ควรจะเป็น พ่อแม่ควรพาลูกมาพบกุมารแพทย์ พร้อมนำข้อมูลน้ำหนัก ความยาว (ส่วนสูง) ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงปัจจุบันมาให้แพทย์ด้วย เพื่อใช้ประกอบการวินิจฉัยและรักษาได้อย่างถูกต้อง
พญ. นวลผ่อง เหรียญมณี
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกุมารเวชศาสตร์โรคต่อมไร้ท่อและเมตาบอลิสม
ศูนย์สุขภาพเด็กและวัยรุ่น โรงพยาบาลพญาไท 2
