เด็กสามารถเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ จากประสบการณ์ที่ได้รับในแต่ละวัน ซึ่งการเรียนรู้ของเด็กเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ครอบครัวเปรียบเสมือนจุดเริ่มต้นในการเรียนรู้ของเด็ก ๆ ดังนั้นหากเด็กอยู่ในครอบครัวที่มีความเข้าใจ เลี้ยงดูด้วยความรักและเอาใจใส่ เปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือทำด้วยตัวเอง ตอบสนองต่อเด็กอย่างเหมาะสม เป็นแบบอย่างที่ดี รวมถึงความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัว ย่อมเอื้อต่อการเรียนรู้ของพวกเขาให้ไปในทิศทางเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ
เทคนิคเสริมสร้างพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็ก มีดังต่อไปนี้…
- ให้เวลาคุณภาพกับลูก คือ ช่วงเวลาดี ๆ ที่คุณพ่อคุณแม่และลูกน้อยมีให้แก่กัน หาโอกาสในการทำกิจกรรมและพูดคุยกันอย่างสม่ำเสมอ
- เปิดโอกาสให้ลูกได้ลงมือทำ ลองผิด ลองถูก และแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าด้วยตนเอง โดยมีคุณพ่อคุณแม่คอยให้กำลังใจ และพร้อมที่จะช่วยเหลืออยู่ข้าง ๆ
- เลือกกิจกรรมให้เหมาะกับความสามารถ โดยให้เริ่มทำจากสิ่งที่ง่าย ๆ ก่อน แล้วค่อยเพิ่มความยาก ในขณะเดียวกันก็ให้แรงเสริมทางบวก ให้คำชมในความพยายามหรือความตั้งใจเป็นระยะ จะช่วยให้ลูกไม่ย่อท้อ และอยากทำให้ดีขึ้นเรื่อย ๆ ในครั้งต่อไป
- จัดพื้นที่สำหรับเด็ก เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้และมีความปลอดภัย เช่น พื้นที่สำหรับการเล่นอิสระ หรือจัดให้มีสนามหญ้า
ที่เด็กสามารถวิ่งเล่นได้อย่างอิสระและปลอดภัย เป็นต้น - ฝึกให้ลูกมีทักษะในการช่วยเหลือตนเองตามวัยอย่างเหมาะสม เช่น การฝึกให้ลูกใช้ช้อนตักอาหารทานเอง ซึ่งในช่วงแรกอาจมีอาหารหกเลอะเทอะ ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เป็นปกติ เมื่อให้โอกาสในการฝึก ลูกก็จะสามารถตักอาหารเข้าปากได้ดีคล่องและแม่นยำมากขึ้น ในทางตรงกันข้ามหากพ่อแม่กังวล กลัวว่าลูกจะทำหกเลอะเทอะ จึงไม่ให้ฝึกตัก
อาหารเอง ก็จะเป็นการปิดโอกาสการเรียนรู้การช่วยเหลือตัวเองของลูกได้ - รับฟังและเปิดโอกาสให้ลูกถาม และตอบคำถามเมื่อลูกถามอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงเปิดโอกาสให้ลูกได้แสดงความคิดเห็นและมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของครอบครัว
- ให้ลูกได้ออกไปทำกิจกรรมกับเด็กคนอื่น ๆ นอกบ้านบ้าง เพราะนอกจากครอบครัวแล้ว ลูกยังต้องเรียนรู้ในการปรับตัว และอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้อย่างเหมาะสมอีกด้วย
พญ.ปัญญ์ชลี จงไพบูลย์พัฒนะ
กุมารแพทย์ เฉพาะทางด้านพัฒนาการและพฤติกรรม รพ.พญาไท 2
