โรคพิษสุราเรื้อรัง คือ กลุ่มที่ดื่มแอลกอฮอล์ปริมาณมากติดต่อกันมาเป็นระยะเวลานานจนไม่สามารถเลิกดื่มได้ ทำให้ส่งผลเสียต่อสภาพร่างกาย หรือการทำงาน ครอบครัว และสังคมรอบข้าง และเพื่อไม่ให้สุขภาพของผู้ป่วยมีปัญหามากขึ้นไปอีก การหยุดดื่ม..ถือว่าเป็นทางแก้ปัญหาเพียงทางเดียว และที่สำคัญ! ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เพื่อให้แนวทางการรักษาเป็นไปอย่างถูกวิธี
รู้ไหม? การเสพติดแอลกอฮอล์ ส่งผล(ร้าย)มากกว่าที่คุณคิด
แอลกอฮอล์มีผลกระทบเกือบทุกส่วนของร่างกาย การดื่มแอลกอฮอล์ไม่สามารถบอกเป็นเปอร์เซ็นต์ได้ว่า ดื่มมากน้อยแค่ไหนถึงจะเสี่ยงโรคอะไร แต่สามารถบอกได้ว่าคนที่ดื่มแอลกอฮอล์ประมาณ 50-60 กรัม ติดต่อมาเป็นระยะเวลานาน 10 ปี จะทำให้เกิดภาวะโรคตับแข็งได้ ถ้าหากคนดื่มมีโรคประจำตัวอื่นร่วมด้วยอยู่แล้ว อาการจะยิ่งเป็นเร็วมากขึ้น
ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากจะส่งผลกระทบต่ออวัยวะต่างๆ ในร่างกายได้ โดยที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดก็คือตับ เนื่องจากตับเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่กำจัดสารพิษจากแอลกอฮอล์โดยตรง ดังนั้นการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป จะทำให้เกิดภาวะไขมันเกาะตับมากขึ้น เกิดภาวะตับอักเสบเรื้อรัง และเกิดภาวะตับแข็งได้
ภาวะแทรกซ้อนที่ตามมา…เมื่อเกิดภาวะตับแข็ง
การหยุดพักการดื่มแอลกอฮอล์จะช่วยให้ลดการอักเสบของตับ และทำให้ตับได้พัก ป้องกันการเกิดภาวะตับแข็งได้ ซึ่งผู้ป่วยตับแข็งจึงมีปัญหาแทรกซ้อนตามมา เช่น
- ตาบวม, ขาบวม, ตัว-ตาเหลือง, เลือดออกง่าย, อาเจียนเป็นเลือด
- ขาดสารอาหาร, ขาดเกลือแร่
- หัวใจล้มเหลว, สมองเสื่อม
นอกจากนี้แอลกอฮอล์ยังมีผลเสียต่ออวัยวะอื่น ๆ ได้ เช่น ตับอ่อนอักเสบ ซึ่งจะเกิดภาวะเบาหวานตามมาได้ ภาวะหัวใจวาย ภาวะทุพโภชนาการ
ตรวจสุขภาพ ฟื้นฟูจิตใจ ทางออกของการเลิกแอลกอฮอล์
- การตรวจสุขภาพวินิจฉัยร่างกายผู้ป่วยว่า มีผลกระทบส่วนไหนต่อร่างกายบ้าง และทำการรักษาให้ถูกต้อง เพื่อให้ร่างกายผู้ป่วยนั้น กลับมาเป็นปกติดังเดิม
- ฟื้นฟูสภาพจิตใจผู้ป่วย เนื่องจากผู้ที่ติดแอลกอฮอล์ส่วนใหญ่มักมีสภาวะทางจิตใจและซึมเศร้า การดื่มแอลกอฮอล์จึงเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ เพื่อมาเติมเต็มในสิ่งที่เขาไม่มี หรือทำให้แก้ไขปัญหาของตนเองได้ คนกลุ่มนี้จึงขาดแอลกอฮอลล์ไม่ได้ หากเราไม่ได้แก้ปัญหาด้วยการฟื้นฟูจิตใจ สักพักผู้ป่วยจะกลับไปดื่มเช่นเดิม จึงควรมีจิตแพทย์มาช่วยฟื้นฟูสภาพจิตใจผู้ป่วย หรืออีกกลุ่มหนึ่งมาจากสังคมรอบข้างที่ดื่มเป็นประจำ ดังนั้นจึงควรดูแลเรื่องร่างกายเขาให้กลับมาแข็งแรง และคอยระวังเรื่องภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ
“กำลังใจ” ตัวช่วยสำคัญของการเลิกแอลกอฮอล์
คนที่ดื่มแอลกอฮอล์มานาน แล้วหยุดดื่มในทันที ร่างกายจะมีความอยาก โหยหาแอลกอฮอล์ หรือที่เรียกว่า ภาวะขาดแอลกอฮอล์ อาจทำให้เกิดอาการมือสั่น พูดไม่รู้เรื่อง สับสน และชักเกร็ง ดังนั้นจึงไม่ควรหยุดดื่มทันที หลังจากดื่มมาเป็นเวลานาน การจะเลิกดื่มแอลกอฮอล์ควรได้รับการดูแลจากทีมแพทย์ พยาบาล ที่เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี และมีการให้ยาต่าง ๆ เพื่อป้องกันการเกิดภาวะขาดแอลกอฮอล์
การเลิกดื่มแอลกอฮอล์ไม่ใช่แค่เรื่องของคนใดคนหนึ่ง ครอบครัวมีส่วนสำคัญในการช่วยรักษาดูแล และฟื้นฟูจิตใจ โดยไม่มองว่าผู้ป่วยเป็นตัวปัญหา ตัวช่วยสำคัญที่สุดของการเลิกดื่มแอลกอฮอล์ คือ กำลังใจของคนในครอบครัว และสังคมรอบข้าง
นพ. โชติ เหลืองช่อสิริ
อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินอาหาร
ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลพญาไท 2
