ไซนัสอักเสบ..ไม่ใช่แค่ไข้หวัดอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่คือการอักเสบติดเชื้อที่เกิด ขึ้นบริเวณโพรงไซนัสที่อยู่ในกระโหลกศีรษะรอบๆ โพรงจมูก เราจึงเรียกว่า “ไซนัส อักเสบ” ซึ่งหากปล่อยให้เรื้อรังไปนานๆ โรคอาจลุกลามและรุนแรงทําให้เสียชีวิตได้ โดย นพ. ดาวิน เยาวพลกุล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโสต ศอ นาสิก และการผ่าตัด มะเร็งศีรษะและลําคอ โรงพยาบาลพญาไท 2 ได้อธิบายถึงความแตกต่างของไข้หวัด และไซนัสอักเสบ รวมทั้งการตรวจวินิจฉัยและการรักษาไว้ว่า…
ไซนัสอักเสบต่างจากไข้หวัดอย่างไร?
สําหรับโรคไข้หวัด คือ โรคที่เกิดจากการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจส่วนบน ได้แก่ คอ จมูก ส่วนไซนัสอักเสบ คือ การติดเชื้อภายในโพรงไซนัส ซึ่งมีอยู่ข้างโพรง จมูกทั้งสองข้าง ได้แก่ บริเวณแก้ม หน้าผาก ใต้ฐานกะโหลกศีรษะ และระหว่างกระดูกเบ้าตาทั้งสองข้าง โดยการติดเชื้ออาจเกิดได้จากทั้งเชื้อไวรัส เชื้อแบคทีเรีย หรือเชื้อรา สาเหตุอาจเกิดจากการรับเชื้อโรคโดยตรง เช่น น้ำที่ไม่สะอาดเข้าจมูก หรือเกิดจากการติดเชื้อแทรกซ้อนจากการเป็นโรคไข้หวัดนํามาก่อน การเป็นภูมิแพ้เรื้อรัง หรือโรคริดสีดวงจมูก
อาการแบบไหน? ไม่ใช่แค่หวัด แต่เข้าข่าย “ไซนัสอักเสบ”
โดยปกติแล้วการเป็นไข้หวัดธรรมดา ผู้ป่วยมักอาการดีขึ้นและหายภายใน 7-10 วัน แต่หากอาการเป็นนานเกินกว่านี้ หรืออาการกลับแย่ลงเป็นลําดับ ร่วมกับมีอาการดังต่อไปนี้ คือ น้ำมูกหรือเสมหะข้นเขียว แน่นจมูก ปวดบริเวณตําแหน่งใดตําแหน่งหนึ่งของโพรงไซนัส ให้สันนิษฐานได้ว่าผู้ป่วยน่าจะเป็นไซนัสอักเสบ
ตรวจไซนัสอักเสบแบบแม่นยํา ด้วยการตรวจส่องกล้อง sinuscopy
Sinuscopy คือการส่องตรวจโพรงจมูกด้วยกล้องวิดีโอขนาดเล็กและแสดงผลผ่านจอภาพ เป็นการตรวจเพื่อค้นหาความผิดปกติของโรคทางจมูก สําหรับการตรวจ ไซนัสอักเสบจะสอดกล้องที่มีลักษณะเป็นท่อเล็กๆ เข้าไปทางจมูก ช่วยให้สามารถมองเห็นเยื่อบุผิวบริเวณโพรงจมูกและช่องหลังจมูกได้โดยตรง ซึ่งการตรวจส่องกล้อง sinuscopy มีข้อดี คือ สามารถตรวจพบอาการแสดงของโรคไซนัสอักเสบ เนื้องอก โพรงจมูก และริดสีดวงจมูกได้ โดยผู้รับบริการจะสามารถเห็นภาพเยื่อบุผิวบริเวณ จมูกแบบ Real Time Full HD ไปพร้อมๆ กับแพทย์
ไซนัสอักเสบสามารถรักษาให้หายขาดได้หรือไม่
โรคไซนัสอักเสบสามารถรักษาให้หายได้โดยการรักษาที่สาเหตุ เช่น สาเหตุมาจากการติดเชื้อ..ก็จะรักษาโดยการให้ยาปฏิชีวนะ ในกรณีที่การรักษาด้วยยาไม่ได้ผล หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนจากไซนัสอักเสบติดเชื้อลุกลาม หรือในรายที่มีความผิดปกติของรูเปิดไซนัส เช่น มีความตีบแคบจากมีก้อนเนื้องอก มีริดสีดวง ก็จําเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดไซนัส
ผ่าตัดไซนัสผ่านกล้อง…ทางเลือกใหม่เพื่อผู้ป่วย
สําหรับผู้ป่วยไซนัสเรื้อรังที่การรักษาด้วยยาไม่ได้ผล การผ่าตัดไซนัสผ่านกล้องถือเป็นวิธีมาตรฐานในการรักษาไซนัสอักเสบเรื้อรัง โดยในปัจจุบัน วิธีการผ่าตัดด้วยกล้อง endoscope ผ่านทางรูจมูก ได้ถูกพัฒนาทั้งในเรื่องของความคมชัดของภาพ และมีการใช้ภาพเอกซเรย์คอมพิวเตอร์นําทางระหว่างผ่าตัด ทําให้แพทย์รักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดได้
ปล่อยไซนัสอักเสบเรื้อรัง ไม่รักษา…อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนได้
โดยถ้าไซนัสอักเสบลุกลามไปที่ดวงตา จะส่งผลให้มีอาการตาบวม เจ็บตา มองเห็น ภาพซ้อน และอาจร้ายแรงถึงขั้นตาบอดได้ และถ้าการอักเสบลุกลามไปที่สมอง จะส่งผลให้มีอาการปวดศีรษะ คลื่นไส้อาเจียน มีไข้สูง กล้ามเนื้ออ่อนแรง และอาจทําให้เสียชีวิตได้
นพ. ดาวิน เยาวพลกุล
แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโสต ศอ นาสิกวิทยา
ศูนย์ศัลยกรรมศีรษะและลำคอ โรงพยาบาลพญาไท 2
