ลูกพูดคำไม่สุภาพหรือคำหยาบ เกิดขึ้นจากการที่เด็กได้เห็นและเลียนแบบมาจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว ไม่ว่าจะจากที่บ้าน ที่โรงเรียน หรือแม้กระทั่งการรับรู้จากสื่อหน้าจอที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสมกับวัย
ช่วยลูกอย่างไรไม่ให้กลายเป็นเด็ก ติดพูดคำหยาบกันนะ
- ผู้เลี้ยงดูและคนรอบตัวเป็นแบบอย่างที่ดีในการพูดสื่อสารกันด้วยถ้อยคำที่สุภาพและเหมาะสม
- เมื่อลูกพูดคำหยาบ ให้หลีกเลี่ยงการหัวเราะ แสดงความตกใจ หรือดุมากเกินไป เพราะนั่นจะกลายเป็นแรงเสริมในทางอ้อมที่ทำให้ลูกพูดคำหยาบต่อ
- เมื่อลูกพูดคำหยาบ แนะนำให้วางท่าทีเรียบเฉย และบอกลูกว่า “เราไม่พูดคำนี้” และสอนว่าควรใช้คำไหนแทน
- ไม่ให้ความสนใจ เมื่อลูกใช้การพูดคำหยาบเพื่อเรียกร้องให้ผู้เลี้ยงดูสนใจ
- ชื่นชมและให้ความสนใจเมื่อลูกพูดด้วยถ้อยคำที่สุภาพเหมาะสม
- หากมีการใช้สื่อหน้าจอ ให้เลือกสื่อหน้าจอที่เหมาะสมกับเด็ก และมีผู้ใหญ่ดูไปพร้อมกับเด็กด้วย
- กรณีลูกวัยรุ่นอาจผ่อนผันให้พูดคำหยาบได้บ้างตามความเหมาะสม และควรเน้นย้ำให้ลูกพูดเฉพาะกับกลุ่มเพื่อนของตนเองเท่านั้น ลูกจะพูดคำหยาบกับคนในบ้านและคนอื่น ๆ ไม่ได้
นอกจากนี้ บางครั้งคุณพ่อคุณแม่อาจรู้สึกว่าอยากให้ลูกพูดมีหางเสียงด้วย หลาย ๆ ครั้งเมื่อลูกพูดไม่มีหางเสียง คุณพ่อคุณแม่อาจเผลอใช้การบังคับ โดยการบอกว่า “พูดครับสิ พูดค่ะสิ พูดให้เพราะ ๆ หน่อย” ในทางตรงกันข้ามประโยคเหล่านี้ อาจทำให้เด็กรู้สึกว่าถูกบังคับ ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมต่อต้านและทำตรงกันข้ามกับที่บอก
อยากให้ลูกพูดเพราะ พูดมีหางเสียง ครับ/ค่ะ ด้วยทำอย่างไรดีนะ
- ผู้เลี้ยงดูเป็นแบบอย่างในการพูดเพราะ พูดมีหางเสียง พูดครับ/ค่ะ ทั้งเมื่อคุยกับลูกและคนในบ้าน ซึ่งลูกจะค่อย ๆ เรียนรู้และซึมซับไปเองโดยธรรมชาติ
- ใช้แรงเสริมเชิงบวก เช่น คำชมที่ระบุพฤติกรรมที่เหมาะสม “แม่ชอบมากเลยที่หนูพูดเพราะ”
- หลีกเลี่ยงการตำหนิเมื่อพูดไม่มีหางเสียง
อยากให้คุณพ่อคุณแม่ลองนำเทคนิคเหล่านี้ไปลองปรับใช้กับลูก ๆ กันดูนะคะ
พญ.ปัญญ์ชลี จงไพบูลย์พัฒนะ
กุมารแพทย์ เฉพาะทางด้านพัฒนาการและพฤติกรรม รพ.พญาไท 2
ศูนย์สุขภาพเด็กและวัยรุ่น
โรงพยาบาลพญาไท 2 อาคาร B ชั้น 2
เวลาทำการ
เปิดบริการทุกวัน เวลา 06.30 – 20.00 น. ( บริการที่ อาคาร B ชั้น 2 )
และ เวลา 20.00 – 22.00 น. ( บริการที่ อาคาร A ชั้น 1 )
เบอร์โทรศัพท์
02-617-2444 ต่อ 3219 , 3220
