การจัดฟันที่เหมาะสมจะช่วยให้ใบหน้าแลดูอ่อนเยาว์ โดยเฉพาะการเคลื่อนฟันหน้าบนมาทางด้านหน้า ซึ่งทำให้ริมฝีปากมีความอิ่มตัวและดูกระชับมากขึ้น การปรับระดับฟันหน้ายังช่วยให้มีรอยยิ้มที่สวยงามเพราะจะยิ้มเห็นฟันหน้าบนได้มากขึ้น เป็นการเสริมบุคลิกภาพและความมั่นใจ ทั้งยังบดเคี้ยวอาหารได้ดีขึ้น ทั้งนี้อาจทำโดยการจัดฟันอย่างเดียวหรือจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
รูปภาพใบหน้าด้านข้างที่ดูอ่อนเยาว์ภายหลังจัดฟัน
ลักษณะรอยยิ้มเบี้ยว ไม่เห็นฟัน ที่ได้รับการแก้ไขโดยการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
โดยทั่วไปแล้วใบหน้าด้านข้างของคนเราจะมี 3 แบบ ได้แก่
- ใบหน้าตรงสมส่วน
- ใบหน้านูน
- ใบหน้าเว้า
ซึ่งคนที่มีลักษณะของใบหน้าแบบเว้า มักจะมีปัญหาฟันล่างคร่อมฟันบน ยิ้มไม่เห็นฟันหน้าบน จึงทำให้ดูแก่กว่าความเป็นจริง ดังจะเห็นได้ตามบทตัวร้ายในหนัง เช่น แม่มด มักมีใบหน้าเว้าคางยื่นยาว ดูชรา
ลักษณะคางยื่น ฟันล่างคร่อมฟันบนที่ทำให้ใบหน้าดูเว้า ไม่สวยงาม
หากความผิดปกตินั้นมาจากฟัน เราสามารถแก้ไขได้โดยการจัดฟันเพียงอย่างเดียว แต่หากมีความผิดปกติของขากรรไกรร่วมด้วย การจัดฟันเพียงอย่างเดียวอาจต้องเคลื่อนฟันหน้าออกมามากเกินไปจนดูบานไม่สวยงาม และฟันจะไม่แข็งแรง ในกรณีนี้การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรจึงเหมาะสมกว่า ทั้งนี้คนที่มีใบหน้าเว้าคางยื่นมักมีโอกาสพบคางเบี้ยวได้มากถึง 80 % ซึ่งการจัดฟันเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอแน่นอน และสำหรับการถอนฟันในเคสที่มีริมฝีปากบางอยู่แล้วจะมีโอกาสทำให้มิติของใบหน้าดูแก่ก่อนวัยได้ด้วย การผ่าตัดจึงอาจเป็นทางเลือกที่ดีกว่า
นอกจากเรื่องความสวยงามแล้ว ในเคสผู้ใหญ่ที่มีปัญหาด้านการกรนหรือ sleep apnea นั้น สามารถรักษาโดยปรับตำแหน่งขากรรไกรมาทางด้านหน้า ทำให้ใบหน้าและริมฝีปากดูเต่งตึงขึ้น ลักษณะของใบหน้าดูอ่อนเยาว์ลง และช่วยให้ทางเดินหายใจเปิดกว้าง จึงมีส่วนช่วยในการรักษาโรค sleep apnea ได้
การเตรียมตัวเพื่อจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
วิธีการรักษา
การจัดฟัน เป็นขั้นตอนหนึ่งที่ช่วยให้ฟันเรียงตัวเป็นระเบียบบนฐานกระดูกขากรรไกร และสามารถจับการสบฟันได้เข้าที่เมื่อผ่าตัด โดยทั่วไปแล้ว การรักษามี 2 วิธี
- จัดฟันก่อนการผ่าตัดขากรรไกร ซึ่งเป็นวิธีดั้งเดิม เมื่อฟันเป็นระเบียบสามารถผ่าตัดได้ง่าย มีการสบฟันที่เข้าที่ภายหลังผ่าตัด ข้อเสียคือเมื่อมีการเรียงฟันบนฐานกระดูกขากรรไกร อาจจะดูฟันยื่นมากขึ้น ลักษณะของใบหน้าอาจดูแย่ลงก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยจึงมักไม่พึงพอใจนัก
- ผ่าตัดขากรรไกรก่อนจัดฟัน เป็นวิธีที่สามารถทำได้ โดยผ่าตัดแก้ไขโครงหน้า เช่น คางยื่น คางเบี้ยวได้ทันทีก่อนจัดฟัน จากนั้นจึงกลับมาจัดฟันให้เข้ากับโครงหน้าที่ได้ผ่าตัดไว้ วิธีนี้ทำให้การรักษารวดเร็วขึ้น และสามารถแก้ปัญหาเรื่องความสวยงามหรือ sleep apnea ได้ทันที
การเตรียมตัวผ่าตัดขากรรไกร
เมื่อผู้ป่วยพร้อมผ่าตัด แพทย์จะทำการตรวจร่างกายและโครงหน้าก่อนผ่าตัด เพื่อวิเคราะห์และวางแผนการผ่าตัดอย่างละเอียดอีกครั้ง หลังผ่าตัดคนไข้จะต้องนอนพักฟื้นที่โรงพยาบาล 3-4 วัน หลังจากนั้นจึงกลับบ้านไปดูแลตนเองต่ออีก 1-2 สัปดาห์ เพื่อปรับตัวและฝึกการรับประทานอาหาร หลังจากนั้นคนไข้สามารถไปกลับทำงาน เรียนหนังสือ หรือออกกำลังกายเบาๆ ได้เลย การรับประทานอาหารควรเป็นอาหารเหลวหรืออาหารอ่อนๆ ที่กลืนได้ง่าย หรือไม่ต้องเคี้ยวมากนัก หลังจากนั้น 1-2 เดือนจะสามารถเริ่มเคี้ยวอาหารได้มากขึ้น อาการที่พบได้เป็นปกติคือชาหลังผ่าตัด แต่การชานี้เป็นข้อดีที่ให้รู้สึกเจ็บน้อยลง และอาการชาจะหายไปภายใน 6-8 เดือน
อุปกรณ์จัดฟัน
รพ.พญาไท 2 มีบริการทั้งการจัดฟันแบบโลหะและแบบใส ซึ่งในผู้ใหญ่อาจกังวลเรื่องบุคลิกภาพเวลาจัดฟัน กลัวเจ็บ ลวดตำแก้ม ทำความสะอาดฟันยาก ก็สามารถเลือกเครื่องมือจัดฟันแบบใสได้
การรักษาด้วยอุปกรณ์จัดฟันใส Invisalign สำหรับเคสผ่าตัด
คนไข้มักจะกลัวเรื่องการผ่าตัดขากรรไกร ซึ่งการผ่าตัดขากรรไกรก็เหมือนการผ่าตัดทั่วไป มีผู้ป่วยมารับคำปรึกษาและผ่าตัดทุกวันเป็นปกติอยู่แล้ว ทางศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลพญาไท 2 เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางและสหสาขาที่พร้อมดูแลอย่างใกล้ชิด ท่านสามารถเข้ามารับคำปรึกษาก่อนตัดสินใจในทุกการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการรักษาฟัน การจัดฟัน และการผ่าตัดขากรรไกร
ทพ. พลกร บูรณะประเสริฐสุข
ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรมจัดฟัน
ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลพญาไท 2
