ตาโปน ตรวจพบเร็วรักษาไว อาจไม่จำเป็นต้องผ่าตัด

ตาโปน คืออะไร ?

ตาโปน คือลักษณะที่ลูกตายื่นเกินออกมาจากเบ้าตามากกว่าปกติ ทำให้เกิดอาการปวด หรือปวดตุ๊บๆ (Throbbing Sensation) ผู้ที่มีอาการตาโปนจะทำให้กระจกตาโดนแดดและลมได้มากกว่าปกติ ทำให้เกิดอาการเคืองตา คันตา น้ำตาไหล ตาแดงได้ง่าย บางคนเวลากรอกตาไปมาจะเหมือนมีอะไรบางอย่างอยู่ในตา (Gritty Sensation) ผู้ป่วยตาโปนส่วนหนึ่งมักมาพบแพทย์ด้วยอาการตามัว การมองเห็นภาพที่ผิดปกติไป มองเห็นสีผิดปกติ หรือเวลากรอกตาจะเห็นเป็นภาพซ้อน

การวินิจฉัยโรคตาโปน

การจะวินิจฉัยอาการที่เกิดขึ้นว่าผู้ป่วยเป็นโรคตาโปนหรือไม่นั้น จะวัดได้จากลักษณะดวงตาที่ต่างกัน คือตายื่นเกินมาตั้งแต่ 2 มิลลิเมตรขึ้นไปจากปกติ โดยในคนเอเชียสามารถใช้เครื่องวัดตาโปนที่เรียกว่า Hertel Exophthalmometer โดยการวัดจะใช้ตัวเลข 18 มิลลิเมตรเป็นค่ามาตรฐาน หากวัดได้เกิน 18 มิลลิเมตร จะถือว่าเป็นตาโปน

สาเหตุตาโปน

สาเหตุของการเป็นตาโปน จะมีความแตกต่างกันในเด็กและในผู้ใหญ่ คือ

วัยเด็กมักเกิดจาก

• กลุ่มเนื้องอก (Dermoid)
• เนื้องอกของเส้นเลือด (Capillary Hemangioma)
• การติดเชื้อในบริเวณลูกตา (Orbital Cellulitis)

วัยผู้ใหญ่มักเกิดจาก

• โรคไทรอยด์ (Thyroid)
• มะเร็งต่อมน้ำเหลือง (Lymphoma)
• เนื้องอกในเส้นเลือด (Cavernous Hemangioma)
• กลุ่มที่หาสาเหตุการอักเสบไม่ได้ (Orbital Cellulitis)
• กลุ่มที่มีเชื้อมะเร็งกระจายบริเวณรอบดวงตา

แนวทางการรักษาตาโปน

แนวทางการรักษาส่วนใหญ่ จะใช้วิธี Non Invasive ก่อน โดยจะยังไม่ผ่าตัด ซึ่งแบ่งเป็น

• การรักษาตามอาการ เช่น ตาโปนอาจทำให้เกิดอาการตาแห้ง เคืองตา น้ำตาไหล ก็จะรักษาโดยใช้น้ำตาเทียม ใส่แว่นกันแดดเพื่อป้องกันการโดนแสงแดด โดนลม หากความดันลูกตาสูงก็จะให้ยาลดความดันลูกตา
• การรักษาตามสาเหตุ เช่น ตาติดเชื้อก็ให้ยาฆ่าเชื้อ ยาปฎิชีวนะ หากเป็นมะเร็งก็ให้คีโม ให้ยามะเร็ง หากเกิดจากไทรอยด์ก็ให้ยาไทรอยด์ กินเกลือแร่รังสีหรือทำการฉายแสง เป็นต้น

เมื่อไหร่จึงจำเป็นต้องรักษาตาโปนโดยการผ่าตัด ?

การรักษาอาการตาโปนโดยการผ่าตัด มักทำเมื่อพบว่าผู้ป่วยมีอาการดังนี้

• มีเนื้องอกบริเวณดวงตาก็จะผ่าตัดเนื้องอกออก เพื่อให้กระดูกมีพื้นที่เหลือบริเวณรอบดวงตา
• มองเห็นภาพซ้อน
• มีการกดทับเส้นประสาท มีการมองเห็นลดลง มีการเห็นสีลดลง ลูกตายื่นออกมาทำให้กระจกตาเป็นแผล หลับตาไม่สนิท
• เกิดจากการกินยาลดความดันลูกตา แต่ความดันไม่ลดลง
• จำเป็นต้องผ่าตัดเพื่อความสวยงาม Appearance Image ที่สำคัญกับการทำงาน และการใช้ชีวิตประจำวัน

วิธีการป้องกันตาโปน

สำหรับผู้ป่วยที่เป็นไทรอยด์ควรตรวจสุขภาพและตรวจเลือดทุกปี เพื่อป้องกันตาโปนที่เกิดจากไทรอยด์เป็นพิษ เพราะส่วนใหญ่จะพบว่าในช่วงเวลา 1 ปี หากมีไทรอยด์ผิดปกติก็จะมีอาการทางตาได้ถึง 60% และสำหรับผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป แม้ยังไม่มีปัญหาสุขภาพก็ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปีเช่นกัน

พญ. ฝนทิพย์ ณ ป้อมเพชร

จักษุแพทย์เฉพาะทางด้านโรคเบ้าตา

และศัลยกรรมตกแต่งเสริมสร้างทางตา

ศูนย์ตา โรงพยาบาลพญาไท 2