ปัจจุบันคุณพ่อ คุณแม่มีเฝ้าระวัง และสังเกตเห็นความผิดปกติของลูกมากขึ้น ประกอบกับนวัตกรรมทางการแพทย์ที่สามารถวินิจฉัยโรคได้เร็วมากขึ้น อย่าง โรคสมอง และระบบประสาทอาจเกิดขึ้นได้ในวัยเด็ก

ซึ่งหากทำการรักษาได้ทันท่วงที จะทำให้ฟื้นตัวได้ดีกว่าวัยผู้ใหญ่จริงหรือไม่ ? พญ.จิระพร อมรฟ้า ศัลยแพทย์ด้านประสาทศัลยศาสตร์ โรงพยาบาลพญาไท 2 มีคำตอบ

โดยปกติโรคสมอง และระบบประสาท จะมีผลกับพัฒนาการ การเจริญเติบโตของสมอง และไขสันหลัง หากเจอตั้งแต่แรก แพทย์มักจะแนะนำให้ผ่าตัดทันที เพื่อให้ทันต่อการรักษา

นวัตกรรมการผ่าตัดสมองในเด็กมีความปลอดภัยมากขึ้น

การวินิจฉัยก่อนผ่าตัดที่แม่นยำ ด้วยการเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า สามารถดูรายละเอียดในสมอง รวมถึงพยาธิสภาพหรือสภาพโรค ได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น
ใช้ระบบนำวิถีช่วยผ่าตัด ทำให้การผ่าตัดไปถึงจุดที่ต้องการได้อย่างแม่นยำ คล้ายกับ GPS ของรถ สามารถนำทางไปจุดที่ต้องการรักษาได้ตรงจุด
การตรวจเช็กการทำงานของเส้นประสาท เพื่อทำให้ทราบว่าระหว่างการผ่าตัดจะไม่เกิดผลกระทบไปโดน หรือทำให้เกิดความเสียหายของเส้นประสาทส่วนอื่น หรือส่วนที่สำคัญ

การผ่าตัดสมอง และระบบประสาทในเด็ก ฟื้นตัวไวกว่าผู้ใหญ่จริงหรือไม่

เด็ก ในเด็กเอง หากไม่ได้มีการเจ็บป่วยทางกายด้วยโรคอื่นเพิ่มเติม ในภาพรวมร่างกายของเด็กจะค่อนข้างมีความแข็งแรงกว่าผู้ใหญ่ สมองของเด็ก โดยเฉพาะในเด็กที่เล็กกว่า 6 ขวบ ยังมีความสามารถในการพัฒนาและซ่อมแซมตัวเองได้ดี เพราะฉะนั้นหลังจากที่ผ่าตัดแล้ว จะสามารถฟื้นฟูกลับมาได้ไวกว่าผู้ใหญ่
ผู้ใหญ่ ในวัยผู้ใหญ่ หรือผู้สูงอายุ จะมีภาวะการเจ็บป่วยอื่นร่วมด้วย อาทิ ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคปอด อาจทำให้ความเสี่ยงเพิ่มขึ้น ในขณะที่ผู้ใหญ่มีความเสื่อมถอยของสภาพร่างกาย สมอง และเส้นประสาท หลังจากผ่าตัดแล้ว การฟื้นฟูร่างกายกลับมาค่อนข้างช้า และเป็นไปได้ยากกว่าผู้ป่วยเด็ก

ผลข้างเคียง และการดูแลหลังการผ่าตัด

ผลข้างเคียง หรือการแทรกซ้อนหลังผ่าตัด ขึ้นกับโรคที่ผู้ป่วยเป็น หากโรคไม่ได้มีอาการรุนแรง ตรวจพบตั้งแต่ระยะต้น โดยปกติหลังผ่าตัด ก็แทบจะไม่มีภาวะข้างเคียง การดูแลหลังผ่าตัดก็ค่อนข้างง่าย การพักฟื้นในโรงพยาบาล เพียง 2-3 วัน ก็สามารถกลับไปพักฟื้นที่บ้านได้ แต่ในกรณีโรคที่พบอยู่ในสมองส่วนลึก การผ่าตัดต้องการ การรักษาที่ซับซ้อนมากขึ้น ก็จำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่มากขึ้น ผลข้างเคียงอาจพบได้มากกว่าโรคที่มีความรุนแรงต่ำ ผลข้างเคียงอาจเกิดการติดเชื้อ การตกเลือด การบาดเจ็บของสมอง หรือเส้นเลือดในบริเวณนั้น ๆ ซึ่งการผ่าตัดใน รพ. ที่มีความพร้อมของบุคลากร และเครื่องมือที่ทันสมัยก็สามารถช่วยลดผลข้างเคียงเหล่านี้ลงได้

ในกลุ่มโรคที่ค่อนข้างรุนแรง เช่น เนื้องอกในสมองส่วนลึก หลังผ่าตัดจำเป็นต้องได้รับการดูแลใกล้ชิด รวมถึงการดูแลอย่างต่อเนื่องเมื่อกลับไปพักฟื้นที่บ้าน แต่ละตำแหน่งของการผ่าตัดและโรคจะมีการดูแลพักฟื้นที่แตกต่างกันไป

ด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ในปัจจุบันมีการผ่าตัดแบบนำวิถี หรือการใช้กล้องจุลทรรศน์ ก็สามารถทำให้การผ่าตัดในจุดที่เล็ก มีความละเอียดแม่นยำมากยิ่งขึ้น ประกอบกับเทคโนโลยีการตรวจเส้นประสาท ก็มีความแม่นยำ สามารถทำให้ระหว่างผ่าตัดไม่ไปรบกวนเส้นประสาทส่วนอื่น ลดภาวะข้างเคียงที่จะเกิดขึ้น

ผลข้างเคียงหากไม่เข้ารับการผ่าตัด

ก่อนอื่นคุณพ่อ คุณแม่ต้องตั้งหลัก และพิจารณาว่าโรคที่ลูกเป็นจำเป็นต้องรักษา และต้องได้รับการผ่าตัดใช่หรือไม่ ถ้าใช่ แล้ว หากไม่รักษา ก็อาจทำให้โรคเกิดความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ อาทิ การเกิดเนื้องอกหากไม่ผ่าตัด เนื้องอกอาจโตขึ้นเรื่อย ๆ ท้ายที่สุดก็จะเกิดผลกระทบกับสมองทำให้เด็กอาจพิการหรือเสียชีวิตได้ การรักษาแต่เนิ่น ๆ เป็นการเพิ่มโอกาสให้คนไข้รอดชีวิต และกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติได้เร็วมากยิ่งขึ้น