“มะเร็งในสตรี” เป็นหนึ่งในภัยเงียบที่พบได้บ่อยในผู้หญิงไทย โดยเฉพาะมะเร็งที่เกิดขึ้นในอวัยวะสืบพันธุ์ ได้แก่ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งมดลูก และมะเร็งรังไข่ ซึ่งแม้จะเป็นโรคที่อันตราย แต่สิ่งที่สำคัญคือ “ตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น” และ “รักษาได้ผลดีหากมาพบแพทย์เร็ว”

มะเร็งสตรี 3 กลุ่มใหญ่นี้มีพฤติกรรมโรค และแนวทางดูแลต่างกัน แต่จุดร่วมสำคัญคือ “ยิ่งตรวจพบเร็ว ยิ่งรักษาได้ผลดี” โดยเฉพาะมะเร็งปากมดลูกซึ่งมีวิธีคัดกรอง และวัคซีนที่ได้ผลดีมากในวงกว้างของประชากรหญิง

มะเร็งปากมดลูก (Cervical Cancer) สาเหตุหลักมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัส HPV (Human Papillomavirus) โดยเฉพาะสายพันธุ์ 16 และ 18 ซึ่งติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ ปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ การเริ่มมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย มีคู่นอนหลายคน หรือคู่ครองมีพฤติกรรมเสี่ยง ไม่เคยตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก สูบบุหรี่ หรือมีภูมิคุ้มกันบกพร่อง

อาการเตือน

มีเลือดออกจากช่องคลอด โดยไม่ทราบสาเหตุ
เลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์
ตกขาวผิดปกติ มีกลิ่นหรือมีเลือดปน
ปวดท้องน้อยเรื้อรัง

การตรวจคัดกรอง

การตรวจแปปสเมียร์ (Pap Smear)
การตรวจ HPV DNA Test

การป้องกัน

รับวัคซีนป้องกันเชื้อ HPV ตั้งแต่อายุ 9–45 ปี
ตรวจภายในและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเป็นประจำทุกปี
มีเพศสัมพันธ์อย่างปลอดภัย ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง เพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HPV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ

เตรียมตัวก่อนมาตรวจคัดกรองปากมดลูก (Pap / HPV)

งดการมีเพศสัมพันธ์ สวนล้างช่องคลอด หรือใช้ยาเหน็บ 24–48 ชม. ก่อนตรวจ
นัดตรวจหลีกเลี่ยงช่วงที่มีประจำเดือน ควรมาตรวจหลังหมดประจำเดือน 3–5 วัน
แจ้งแพทย์หากเคยมีผลตรวจผิดปกติ ตั้งครรภ์ หรือมีอาการผิดปกติร่วม

มะเร็งมดลูก (Endometrial Cancer) เกิดจากความผิดปกติของเยื่อบุโพรงมดลูกที่หนาตัวผิดปกติ จนเกิดการกลายพันธุ์ของเซลล์ ปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน มีภาวะอ้วน หรือมีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูง ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

อาการเตือน

มีเลือดออกทางช่องคลอดหลังหมดประจำเดือน
ประจำเดือนมามากหรือมานานผิดปกติ
ปวดท้องน้อย หรือมีตกขาวปนเลือด

การตรวจวินิจฉัย

ตรวจอัลตราซาวด์ทางช่องคลอด
ตรวจชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก

การป้องกัน

รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
พบแพทย์เมื่อมีเลือดออกผิดปกติ
ตรวจภายในอย่างสม่ำเสมอ

มะเร็งรังไข่ (Ovarian Cancer) สาเหตุการเกิดยังไม่ทราบแน่ชัด แต่พบว่ามีความเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม และฮอร์โมนเพศ ปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งรังไข่หรือมะเร็งเต้านม ไม่เคยตั้งครรภ์ มีภาวะรังไข่ทำงานผิดปกติ ผู้หญิงวัย 40 ปีขึ้นไป

อาการเตือน (มักไม่ชัดเจนในระยะแรก)

ท้องอืด แน่นท้อง ปวดท้องน้อย
ปัสสาวะบ่อย หรืออิ่มเร็ว
น้ำหนักลด โดยไม่ทราบสาเหตุ

การตรวจคัดกรอง

ตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้องหรือช่องคลอด
ตรวจเลือดหาค่า CA-125 เพื่อประเมินความเสี่ยง

การป้องกัน

ตรวจสุขภาพสตรีประจำปี
สังเกตอาการผิดปกติของร่างกาย
ปรึกษาแพทย์หากมีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งชนิดนี้

เช็กลิสต์ “ลดเสี่ยงมะเร็งสตรี” ที่ทำได้ตั้งแต่วันนี้

รับวัคซีน HPV ตามช่วงวัยและคำแนะนำของแพทย์
ในวัย 9–14 ปี รับวัคซีน 2 เข็ม
อายุมากกว่าหรือเท่ากับ 15 ปี แนะนำรับวัคซีน 3 เข็ม
ผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง แนะนำรับวัคซีน 3 เข็ม
คัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามช่วงอายุ และไม่ขาดนัด
อายุ 25–29 ปี ตรวจ Pap Smear ทุก 1-2 ปี
อายุ 30 ปีขึ้นไป ตรวจ HPV DNA Test หรือ Co-test (Pap + HPV) ทุก 3–5 ปี
คุมน้ำหนัก เบาหวาน และความดัน พร้อมออกกำลังกายสม่ำเสมอ
หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และจำกัดการดื่มแอลกอฮอล์
ใช้ฮอร์โมนภายใต้การดูแลของแพทย์
พบแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการผิดปกติ

ตรวจเร็ว ป้องกันได้ เพราะ “ความช้า” คือความเสี่ยง

มะเร็งในผู้หญิงส่วนใหญ่สามารถรักษาให้หายได้หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การตรวจภายในประจำปี จึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้หญิงทุกวัย โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไป หรือมีความเสี่ยงทางพันธุกรรม

พบแพทย์เฉพาะทางที่ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2

ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2 พร้อมดูแลสุขภาพผู้หญิงทุกวัย ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางสูตินรีเวช เทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยที่ทันสมัย และบริการตรวจคัดกรองมะเร็งสตรีอย่างครบวงจร

เพราะ…“สุขภาพผู้หญิงสำคัญ” ตรวจเร็ว ป้องกันได้ เพื่อชีวิตที่มั่นใจ และปลอดภัยในทุกช่วงวัย

พญ. ถนอมศิริ สติฐิต
สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช และมะเร็งวิทยา

3 มะเร็งร้ายของผู้หญิง ป้องกันได้ถ้าตรวจเจอเร็ว