ตรวจอย่างอ่อนโยน เพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ

การส่องกล้องทางเดินอาหาร (Endoscopy) เป็นเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ช่วยให้แพทย์สามารถดูภายในหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก และลำไส้ใหญ่ได้อย่างละเอียดโดยไม่ต้องผ่าตัด ซึ่งปัจจุบันไม่เพียงใช้ในผู้ใหญ่เท่านั้น แต่ยังสามารถใช้ตรวจวินิจฉัยโรคในเด็กได้อย่างปลอดภัยเช่นกัน โดยเรียกว่า “การส่องกล้องทางเดินอาหารในเด็ก” (Pediatric Gastrointestinal Endoscopy)

ทำไมเด็กบางคนจึงจำเป็นต้องส่องกล้อง

เด็กอาจมีอาการผิดปกติของระบบทางเดินอาหารที่สาเหตุไม่ชัดเจน เช่น

ปวดท้องเรื้อรัง หรือปวดท้องบ่อยโดยหาสาเหตุไม่ได้
คลื่นไส้ อาเจียน หรือกลืนอาหารลำบาก
มีเลือดออกในอุจจาระ หรืออุจจาระดำ
น้ำหนักลด เบื่ออาหาร หรือโตช้ากว่าปกติ
สงสัยภาวะกรดไหลย้อนในเด็ก (GERD)
มีภาวะท้องเสียเรื้อรัง หรือสงสัยโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง

แพทย์จึงจะพิจารณาทำการส่องกล้องเมื่อการตรวจทั่วไปหรือผลเอกซเรย์ยังไม่สามารถอธิบายอาการได้ชัดเจน

การส่องกล้องในเด็กทำได้อย่างไร

การส่องกล้องในเด็กจะใช้กล้องขนาดเล็กพิเศษเหมาะกับสรีระของเด็กแต่ละช่วงวัย โดยจะทำภายใต้การดูแลของ

แพทย์เฉพาะทางโรคระบบทางเดินอาหารในเด็ก (Pediatric Gastroenterologist)
วิสัญญีแพทย์เฉพาะทางเด็ก เพื่อดูแลการให้ยานอนหลับหรือยาระงับความรู้สึกอย่างปลอดภัย

เด็กจะไม่รู้สึกเจ็บระหว่างทำการส่องกล้อง และสามารถกลับบ้านได้ในวันเดียว หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน

การส่องกล้องมีกี่ประเภท

การส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน (Upper GI Endoscopy) ใช้ตรวจหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น เหมาะกับเด็กที่มีอาการอาเจียนบ่อย หรืออาเจียนมีเลือดปน ปวดท้อง กลิ่นอาหารแล้วรู้สึกติดขัด
การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy) ใช้ตรวจลำไส้ใหญ่และปลายลำไส้เล็ก เหมาะกับเด็กที่มีอาการท้องเสียเรื้อรัง ถ่ายเป็นเลือด หรือสงสัยโรคลำไส้อักเสบ

ข้อดีของการส่องกล้องในเด็ก

ช่วยให้แพทย์เห็นความผิดปกติได้โดยตรง เช่น แผลที่หลอดอาหาร แผลในกระเพาะอาหาร การอักเสบ หรือเนื้องอก
สามารถเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อ (Biopsy) เพื่อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา
บางกรณีสามารถทำหัตถการรักษาไปพร้อมกัน เช่น ห้ามเลือด ตัดติ่งเนื้อ หรือเอาสิ่งแปลกปลอมออก
ลดความจำเป็นในการผ่าตัดที่ไม่จำเป็น

การเตรียมตัวก่อนส่องกล้อง

งดน้ำและอาหารตามคำแนะนำของแพทย์
ในกรณีส่องกล้องลำไส้ใหญ่ เด็กอาจต้องได้รับยาระบายเพื่อเตรียมลำไส้ให้สะอาด
ควรแจ้งแพทย์หากเด็กมีโรคประจำตัว หรือแพ้ยา
ผู้ปกครองควรอยู่ดูแลระหว่างขั้นตอนทั้งหมด เพื่อให้เด็กอุ่นใจ

การส่องกล้องทางเดินอาหารสำหรับเด็กเป็นการตรวจที่ปลอดภัย และมีประโยชน์อย่างมากในการวินิจฉัยโรคทางเดินอาหารหลายชนิด โดยอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เฉพาะทาง และทีมสหสาขาที่มีประสบการณ์ ซึ่งช่วยให้เด็กได้รับการดูแลที่เหมาะสมตั้งแต่ต้น และนำไปสู่การรักษาที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด

หากบุตรหลานของท่านมีอาการทางระบบทางเดินอาหารที่ไม่ทราบสาเหตุ ควรปรึกษา แพทย์เฉพาะทางโรคระบบทางเดินอาหารเด็ก โรงพยาบาลพญาไท 2 เพื่อรับการประเมิน และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม

พญ. รพีพร วิศิษฐานนท์

กุมารเวชเฉพาะทางด้านโรคระบบทางเดินอาหารและโรคตับ

การส่องกล้องทางเดินอาหารในเด็ก คืออะไร ตรวจอย่างไร ปลอดภัยแค่ไหน?