วัคซีนปอดอักเสบจากเชื้อนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต 20 สายพันธุ์ ป้องกันครอบคลุมมากขึ้นในเข็มเดียว

โรคปอดอักเสบ (Pneumonia) หรือปอดบวม เป็นโรคที่เกิดจากการอักเสบของเนื้อปอดจากการติดเชื้อ เช่น เชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือเชื้อรา ผู้ป่วยมักมีอาการแบบเฉียบพลัน ซึ่งหากมีการลุกลามของเชื้อที่รุนแรงอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย เช่น ติดเชื้อในกระแสเลือด เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งทำให้พิการหรือการเสียชีวิตได้ ทั้งนี้ เราสามารถป้องกันและลดความเสี่ยงทั้งการติดเชื้อและการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ด้วยการฉีดวัคซีน

สาเหตุของการเกิดโรคปอดอักเสบ

โรคปอดอักเสบเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

1. เกิดจากการติดเชื้อ

   • เชื้อไวรัส เช่น ไวรัสอินฟลูเอนซา (Influenza) ที่ทำให้เกิดโรคไข้หวัดใหญ่ หรือ RSV (Respiratory Syncytial Virus) รวมถึงโคโรนาไวรัส (COVID-19)

   • เชื้อแบคทีเรีย เช่น นิวโมคอคคัส (Streptococcus pneumoniae) เป็นเชื้อแบคทีเรียที่พบบ่อยที่สุดในการทำให้เกิดโรคปอดอักเสบชนิดเฉียบพลัน เพราะโดยปกติแล้ว ทุกคนจะมีเชื้อนี้อยู่ในโพรงจมูกและลำคอ แต่มักไม่ก่อให้เกิดโรค ต่อเมื่อร่างกายอ่อนแอหรือมีภูมิคุ้มกันต่ำลงจากสาเหตุต่างๆ เช่น มีความเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ มีโรคหรือการเจ็บป่วยเรื้อรัง เชื้อก็จะสามารถแพร่กระจายจากโพรงจมูกหรือลำคอเข้าสู่ปอดได้
     เชื้อรา เช่น นิวโมซิสติส จิโรเวชี (Pneumocystis jirovecii) มักพบในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ โดยเฉพาะผู้ติดเชื้อ HIV

2. เกิดจากสาเหตุอื่น

   • สารเคมีและมลพิษในอากาศ เช่น ควันบุหรี่ ควันจากการเผาไหม้ ไอระเหยจากสารเคมี น้ำยาทำความสะอาด ละอองน้ำมัน ฝุ่นจากการก่อสร้าง ซึ่งเป็นกรณีที่พบน้อย
   • การสำลักอาหารเข้าปอด ทำให้เกิดการอักเสบและติดเชื้อ
   • การรับประทานยาบางชนิด เช่น ยารักษาโรคมะเร็ง เคมีบำบัดบางชนิด อาจเกิดปอดอักเสบเฉียบพลันได้ และยังทำให้ภูมิคุ้มกันในร่างกายต่ำลง เกิดเป็นความเสี่ยงต่อการติดเชื้อซ้ำซ้อนตามมาได้

อาการแบบไหนให้สงสัยปอดอักเสบ ?

ผู้ป่วยโรคปอดอักเสบมักมีอาการหลายอย่างที่คล้ายคลึงกับโรคระบบทางเดินหายใจอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น โรคหลอดลมอักเสบ โรคหอบหืดกำเริบ โรคน้ำในเยื่อหุ้มปอดอักเสบ โรคน้ำท่วมปอดจากภาวะหัวใจล้มเหลว ดังนั้น หากผู้ป่วยมีอาการต่างๆ เหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคปอดอักเสบ (Pneumonia)

• มีไข้สูง : ตัวร้อน และอาจมีอาการหนาวสั่นเฉียบพลัน
• ไอ : อาจเริ่มต้นด้วยการไอแห้งแบบไม่มีเสมหะ ต่อมาอาจมีเสมหะที่เป็นสีขาวขุ่นหรือสีเหลืองเขียว และบางรายอาจมีเลือดปน
• หายใจลำบาก : มีอาการหายใจเร็ว หอบเหนื่อย และรู้สึกเจ็บแปลบที่หน้าอกตอนหายใจเข้า หายใจลึกหรือไอ
• อ่อนเพลีย : เหนื่อยง่าย และอาจมีอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• คลื่นไส้ อาเจียน : บางรายอาจมีอาการคลื่นไส้ เบื่ออาหาร หรืออาเจียนร่วมด้วย
• ความสับสนหรือซึม : โดยเฉพาะในผู้สูงอายุจะพบบ่อยกว่าคนวัยอื่น

ใครบ้างที่เสี่ยงโรคปอดอักเสบและภาวะแทรกซ้อน ?

โรคปอดอักเสบจัดว่าเป็นโรคร้ายแรงชนิดเฉียบพลันที่พบได้ในคนทุกวัย ทำให้เกิดการเจ็บป่วยที่รุนแรงหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจนำมาซึ่งความพิการหรือเสียชีวิตได้ โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็กและผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรคหอบหืด โรคหัวใจ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือภูมิต้านทานต่ำ ผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดหรือได้รับยากดภูมิเป็นเวลานาน การได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีจะช่วยลดความเสี่ยงการเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้

การรักษาโรคปอดอักเสบ

โรคปอดอักเสบถือเป็นโรคที่มีความรุนแรง โดยเฉพาะหากเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดจะยิ่งทวีความรุนแรงและเพิ่มอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 20% ในคนหนุ่มสาว และมากถึง 60% ในผู้สูงอายุ ดังนั้น หากมีอาการหรือสงสัยว่าเป็นโรคปอดอักเสบควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม ซึ่งแนวทางการรักษาโรคปอดอักเสบจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของการเกิดโรค เช่น

• การให้ยาปฏิชีวนะ โดยผู้ป่วยควรได้รับยาทันทีเมื่อตรวจพบว่าเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย
• การดูแลรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ แก้ไอ ละลายเสมหะ หรืออาจมีการให้ยาขยายหลอดลม การให้ออกซิเจนเพื่อเพิ่มปริมาณออกซิเจนในเลือด การให้สารน้ำเกลือแร่เพื่อช่วยรักษาสมดุลของน้ำและแร่ธาตุในร่างกาย โดยเฉพาะในกรณีที่มีการสูญเสียน้ำจากการมีไข้สูงหรือการหายใจเร็ว
• เฝ้าสังเกตอาการเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ซึ่งอาจต้องมีการทำหัตถการเพื่อระบายหนองหรือของเหลวในปอด กรณีมีหนองในปอด น้ำในช่องเยื่อหุ้มปอด ในบางรายที่ซับซ้อนอาจต้องอาศัยการส่องกล้องหลอดลมเพื่อช่วยในการวินิจฉัยและรักษาเพิ่มเติม
• การฟื้นฟูและกายภาพระบบทางเดินหายใจ ฝึกการไอ การขับเสมหะ เพื่อให้ยาปฏิชีวนะเข้าถึงตำแหน่งติดเชื้อได้ดีขึ้น ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วขึ้น และลดจำนวนวันการนอนโรงพยาบาลลงได้

การป้องกันโรคปอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียนิวโมคอคคัส

โรคปอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียนิวโมคอคคัสสามารถแพร่กระจายจากคนสู่คนผ่านทางการไอ จาม หรือสัมผัสสารคัดหลั่ง ดังนั้นนอกจากการหลีกเลี่ยงสถานที่แออัดและอยู่ใกล้ชิดกับผู้ป่วย และควรป้องกันไว้ก่อนด้วย ‘วัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต 20 สายพันธุ์ (PCV20)’

ข้อดีของวัคซีนปอดอักเสบชนิด 20 สายพันธุ์ (PCV20)

• ป้องกันเชื้อนิวโมคอคคัสที่พบบ่อยที่สุดในประเทศไทยได้ถึง 20 สายพันธุ์ ซึ่งครอบคลุมสายพันธุ์ที่ก่อโรคได้มากกว่า 80% โดยครอบคลุมสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อในกระแสเลือดได้สูงถึง 86.8% ในกลุ่มอายุ 61 ปีขึ้นไป และ 83.2% ในทุกช่วงวัย ครอบคลุมสายพันธุ์ที่ก่อโรคปอดอักเสบได้สูงถึง 84.9% ในกลุ่มอายุ 18 ปีขึ้นไป
• ช่วยลดความเสี่ยงการติดเชื้อซ้ำและการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ติดเชื้อในกระแสเลือด เยื่อหุ้มสมองอักเสบ รวมถึงการเสียชีวิต
• โครงสร้างของวัคซีนที่มีโปรตีนเพิ่มขึ้น ช่วยกระตุ้นการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันได้ดีกว่าวัคซีนชนิดพอลีแซคคาไรด์ ทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
• ฉีดเพียง 1 เข็ม ทั้งในผู้ที่เคยและไม่เคยรับวัคซีนนิวโมคอคคัสมาก่อน
• ฉีดได้ทุกวัย สามารถสร้างภูมิคุ้มกันได้ตั้งแต่ในเด็กอายุตั้งแต่ 6 สัปดาห์ขึ้นไป ผู้ที่มีอายุ 19 ถึง 64 ปีที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจเรื้อรัง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคไตวายเรื้อรัง ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องหรือภูมิคุ้มกันต่ำจากสาเหตุต่างๆ หรือ ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปโดยไม่ต้องมีความเสี่ยงหรือโรคร่วมใดๆ

แม้ร่างกายภายนอกจะดูแข็งแรงดี แต่ภูมิคุ้มที่ต่ำลงเมื่อเข้าสู่วัยกลางคน หรือการมีโรคเรื้อรังที่ทำให้ร่างกายอ่อนแอ การได้รับวัคซีนเพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อโรคติดเชื้อต่างๆ โดยเฉพาะโรคปอดอักเสบจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะโรคนี้นับเป็นโรคร้ายแรงที่ส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาว ใช้เวลารักษานาน และมีค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง ทั้งยังเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง มาเริ่มต้นดูแลสุขภาพของคุณตั้งแต่วันนี้ ด้วยการเข้ารับคำปรึกษาหรือนัดหมายเพื่อรับวัคซีนนิวโมคอคคัสชนิดคอนจูเกต 20 สายพันธุ์ (PCV20) หรือวัคซีนอื่นๆ ได้ที่ ศูนย์วัคซีน โรงพยาบาลพญาไท 2 เพื่อการมีสุขภาพดีไปอีกยาวนาน