โรคไข้หวัดใหญ่ ยังคงเป็นภัยเงียบที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ด้วยเหตุนี้ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปีจึงมีความจำเป็น และในปี 2025 นี้ องค์การอนามัยโลกได้ปรับมาตรฐานใหม่ แนะนำให้ใช้วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ชนิด 3 สายพันธุ์ (Trivalent Influenza Vaccine: TIV) แทนชนิด 4 สายพันธุ์เดิม (QIV)
ทำไมปีนี้จึงใช้วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ชนิด 3 สายพันธุ์ จากการเฝ้าระวังขององค์การอนามัยโลก พบว่า
- ตั้งแต่ปี 2020 เป็นต้นมา ไม่พบไวรัสสายพันธุ์ B/Yamagata ทั่วโลก
- ทำให้ WHO ประกาศว่า ไม่จำเป็นต้องรวม B/Yamagata ในวัคซีนอีกต่อไป
- วัคซีนชนิด 3 สายพันธุ์ (TIV) ซึ่งประกอบด้วย
-
- A/Victoria (H1N1)
- A/Croatia (H3N2)
- B/Austria (Victoria)
มีประสิทธิภาพเพียงพอในการป้องกันสายพันธุ์หลักที่ยังหมุนเวียนในประชากรโลก ซึ่งจะมีการปรับเปลี่ยนสายพันธุ์ในวัคซีนทุกปี ตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก เพื่อให้ครอบคลุมไวรัสที่มีแนวโน้มแพร่ระบาดในฤดูกาลนั้น ๆ
ข้อดีของวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ชนิด 3 สายพันธุ์ (TIV)
- ครอบคลุมสายพันธุ์หลักที่ยังพบได้จริง
- คุ้มค่า เข้าถึงง่าย ราคาย่อมเยาและจัดหาได้สะดวก
- ข้อมูลจากงานวิจัยรองรับ ว่ามีประสิทธิภาพเพียงพอในการป้องกันโรคในกลุ่มเสี่ยง
- ลดความรุนแรงของโรค และการเกิดภาวะแทรกซ้อน
ทำไมต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี
- ลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและแพร่กระจายเชื้อในชุมชน
- ลดความรุนแรงของโรค หากได้รับเชื้อ
- ลดอัตราการนอนโรงพยาบาล และการเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น ปอดอักเสบหรือหัวใจล้มเหลว
- ลดการเสียชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง
ใครบ้างที่ควรได้รับวัคซีน
ทุกคนสามารถได้รับประโยชน์จากวัคซีนไข้หวัดใหญ่ (Influenza vaccine) แต่กลุ่มที่ “ควรได้รับ” เป็นพิเศษ ได้แก่กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเจ็บป่วยรุนแรงหรือภาวะแทรกซ้อนจากไข้หวัดใหญ่ ได้แก่
- เด็กเล็ก อายุ 6 เดือน – 2 ปี
- ผู้สูงอายุ ≥ 65 ปี
- หญิงตั้งครรภ์ (ในไตรมาสที่ 2 และ 3)
- ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคไต
- ผู้มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง
- ผู้มีน้ำหนักตัวมากกว่า 100 กิโลกรัม
- ผู้ป่วยติดเตียงหรือพิการทางสมองที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้
แม้ว่าไข้หวัดใหญ่จะเป็นโรคที่หลายคนมองว่าไม่รุนแรง แต่สำหรับบางกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงหรือถึงขั้นเสียชีวิตได้ การฉีดวัคซีนป้องกันจึงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการดูแลสุขภาพของตนเอง และคนที่คุณรัก โดยเฉพาะวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ชนิด 3 สายพันธุ์ได้รับการแนะนำให้ใช้ เนื่องจากครอบคลุมสายพันธุ์ที่ยังคงระบาด มีประสิทธิภาพเพียงพอ คุ้มค่า และเข้าถึงได้ง่าย เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการป้องกันโรคในประชากรทุกกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ที่มีความเสี่ยงสูง
