เมื่อไม่อยากเป็นโรคหัวใจขาดเลือดต้องทำอย่างไร
เมื่อเราทราบกันดีแล้วว่า โรคหัวใจขาดเลือด มีความสัมพันธ์กับระดับไขมันในเลือด โดยระดับไขมันชนิด LDL- c สูงมีความสัมพันธ์และความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โดย LDL-c ส่วนเกินจะก่อตัวรวมกันที่หลอดเลือดหัวใจเรียกว่า Fibrous Plague ส่งผลให้เกิดการตีบแคบของหลอดเลือดแดง ซึ่งบริเวณที่ก่อให้เกิดอันตรายมากที่สุด คือหลอดเลือดแดงไปเลี้ยงหัวใจ (coronary artery) ทำให้เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจลดลง ทั้งนี้ผลของการวิจัยในต่างประเทศ แสดงให้เห็นว่ายีนที่มีชื่อเรียกว่า หรือ ApoE นั้นมีผลต่อระดับ LDL-c เกิดจากความผิดปกติของพันธุกรรมซึ่งเกี่ยวข้องกับโปรตีนที่ประกอบกับไขมันชื่อ ApoE เรียกภาวะนี้ว่า Familial Dysbetalipoproteinemia (FDBL) ผู้ป่วยจะมีระดับไตรกลีเซอไรด์ และคอเลสเตอรอลสูง ซึ่งมีผลต่อความเสี่ยงของโรคหัวใจขาดเลือด
ทำความรู้จัก ApoE
Apolipoprotein E หรือ ApoE คือโปรตีนที่พบในกระแสเลือด มีหน้าที่ขนส่งไขมัน ได้แก่ คอเลสเตอรอล และไตรกลีเซอไรด์ ApoE ทำหน้าที่ขนส่งไขมันจากเซลล์ของร่างกายไปที่ตับ นอกจากนี้ ApoE ยังมีผลต่อการทำงานของเอนไซม์ ที่ช่วยขจัดไขมันออกจากร่างกาย โดยการทำงานของ ApoE ขึ้นกับความหลากหลายของยีน ApoE ซึ่งสร้างโปรตีนได้ 3 แบบ คือ E2 E3 และ E4 พันธุกรรมของการสร้าง ApoE แต่ละแบบจะมีความสามารถที่แตกต่างกันในการขนส่งไขมัน ดังนั้น พันธุกรรมของ ApoE ที่แตกต่างกันจึงส่งผลต่อระดับคอเลสเตอรอล และไตรกลีเซอไรด์ในเลือดที่แตกต่างกันด้วย การแสดงออกของยีน ApoE เกิดจากการรวมกันยีน ApoE แต่ละแบบ โดยแต่ละคนจะมียีน ApoE 2 ชุด ซึ่งอาจจะเหมือนหรือต่างกันก็ได้ โดยความหลากหลายทางพันธุกรรมส่งผลให้มีพันธุกรรมได้ 6 แบบที่เป็นไปได้ : คือ E2 / E2, E2 / E3, E2 / E4, E3 / E3, E3 / E4 และ E4 / E4 โดยชนิดของยีนที่พบมากที่สุดในกลุ่มประชากร คือ E3 / E3
ApoE มีความสัมพันธ์ในการเกิดโรคหัวใจ
คุณอาจจะทราบว่าระดับไขมันในเลือดของคุณมีผลกระทบต่อความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด การมีระดับ LDL คอเลสเตอรอล และไตรกลีเซอไรด์ที่สูงทำให้คุณมีความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น ApoE จะช่วยขจัดไขมันไม่ดีจากร่างกายของคุณ นักวิทยาศาสตร์ได้มีการศึกษาวิจัยพบว่า ApoE มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด หากคุณมีพันธุกรรมแบบ E2 / E4 หรือ E3 / E3 คุณจะมีความเสี่ยงน้อยต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด คนที่มี E3 /E4 หรือ E4/ E4 จะมีความเสี่ยงสูงมากในการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด และอาจมีคอเลสเตอรอล ระดับไตรกลีเซอไรด์สูง คนที่มีพันธุกรรมแบบ E2 / E2 หรือ E2 /E3 จะมีความเสี่ยงระดับปานกลาง อาจมีระดับของไตรกลีเซอไรด์ที่สูง แต่จะมีระดับคอเลสเตอรอลตํ่า
ทำไมเราควรตรวจพันธุกรรม ApoE?
การได้ทราบพันธุกรรม ApoE จะมีประโยชน์ในการปรับเปลี่ยนวิถีการดำรงชีวิต และการให้การรักษาด้วยยาลดไขมัน โดยคนที่มีพันธุกรรม E2/ E2/ หรือ E2 /E3 จะมีการตอบสนองดีต่อการรักษาด้วยยาลดไขมันในกลุ่ม statin ในขณะที่คนที่มีพันธุกรรมแบบ E3 /E4 หรือ E4 / E4 จะตอบสนองได้ไม่ดีในการใช้ยาลดไขมัน คนที่มีพันธุกรรมแบบ E3 / E4 หรือ E4 / E4 จะมีปริมาณ LDL (ไขมันชนิดเลว) ที่ลดลงมากที่สุด เมื่อมีการบริโภคอาหารที่มีไขมันต่ำ ผู้สูบบุหรี่ที่มีพันธุกรรมแบบ E3 /E4 หรือ E4/E4 จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจมากกว่าผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ หรือผู้สูบบุหรี่ที่มีพันธุกรรมแบบ E2 / E4 หรือ E3 /E3
ขั้นตอนการตรวจความผิดปกติของยีน ApoE
คุณสามารถตรวจยีน ApoE ได้ตลอด โดยจะเก็บตัวอย่างเลือดในปริมาตร 6 มล. ใส่ในหลอดส่งตรวจ จากนั้น จะทำการสกัดดีเอ็นเอจากตัวอย่างเลือดก่อนดำเนินการตรวจด้วยวิธี หรือสามารถตรวจพร้อมกับการตรวจระดับไขมัน และคอเลสเตอรอล หรือในคนที่รับยาลดไขมันแล้วระดับไขมันไม่เปลี่ยนแปลงการตรวจ ApoE จะช่วยให้คุณรู้ และสามารถปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตและการกินอาหารของคุณ ตลอดจนช่วยให้แพทย์ปรับเปลี่ยนแผนการรักษาในรายที่รับประทานยาลดไขมัน
