หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ เกิดจากอะไร? ควรตรวจหัวใจเมื่อไหร่ถึงจะเหมาะสม
อาการ “หัวใจเต้นเร็ว” อาจเป็นเพียงภาวะชั่วคราวจากความเครียด หรืออาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหัวใจที่ไม่ควรมองข้าม
หลายคนสงสัยว่า
- หัวใจเต้นเร็วแค่ไหนถึงเรียกว่าผิดปกติ?
- อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์?
- ต้องตรวจอะไรบ้าง?
บทความนี้เรียบเรียงตามหลักการแพทย์ เพื่อช่วยให้คุณประเมินความเสี่ยงได้อย่างถูกต้อง
หัวใจเต้นเร็วแค่ไหนถึงเรียกว่า “ผิดปกติ” ?
โดยทั่วไป อัตราการเต้นของหัวใจขณะพัก (Resting heart rate) ของผู้ใหญ่จะอยู่ที่ 60–100 ครั้งต่อนาที
หากหัวใจเต้นเร็วเกิน 100 ครั้งต่อนาทีขณะพัก เรียกว่า ภาวะหัวใจเต้นเร็ว (Tachycardia) แต่ความผิดปกติไม่ได้ดูแค่ “ความเร็ว” เท่านั้น ต้องพิจารณาร่วมกับอาการอื่น ๆ ด้วย
สาเหตุของหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ
หัวใจเต้นเร็วสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ แบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก
1) สาเหตุที่ไม่อันตราย
- ออกกำลังกาย
- ความเครียด วิตกกังวล
- ดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลัง
- นอนน้อย
- ไข้สูง
- ภาวะขาดน้ำ
*อาการมักดีขึ้นเมื่อพักผ่อนหรือแก้ไขปัจจัยกระตุ้น
2) สาเหตุที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจ
- ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia)
- โรคหัวใจขาดเลือด
- กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง
หากปล่อยไว้นาน อาจเพิ่มความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน เช่น ลิ่มเลือด หัวใจล้มเหลว หรือโรคหลอดเลือดสมอง
อาการที่ควรระวัง
หากมีอาการเหล่านี้ร่วมกับหัวใจเต้นเร็ว ควรพบแพทย์ทันที
- ใจสั่นผิดปกติ
- แน่นหน้าอก
- เวียนศีรษะ หน้ามืด
- เป็นลม
- เหนื่อยง่ายกว่าปกติ
- หายใจไม่อิ่ม
โดยเฉพาะหากมีประวัติ เบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, ไขมันในเลือดสูง, สูบบุหรี่ หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
ควรตรวจหัวใจเมื่อไหร่ ?
ควรตรวจทันที หากมีอาการรุนแรง
- เจ็บหน้าอกร้าวไปแขนซ้าย คอ กราม
- เป็นลมหมดสติ
- หัวใจเต้นเร็วมากกว่า 120–150 ครั้งต่อนาทีโดยไม่มีสาเหตุ
ควรตรวจเช็ก หากมีอาการเป็น ๆ หาย ๆ
- ใจสั่นบ่อยโดยไม่ทราบสาเหตุ
- เหนื่อยง่ายผิดปกติ
- รู้สึกหัวใจเต้นไม่สม่ำเสมอ
ควรตรวจสุขภาพหัวใจประจำปี หากคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยง
- อายุ 40 ปีขึ้นไป
- มีโรคประจำตัว
- มีประวัติครอบครัวโรคหัวใจ
- ทำงานเครียด พักผ่อนไม่เพียงพอ
การตรวจหัวใจที่เหมาะสม
แพทย์อาจพิจารณาตรวจดังนี้
- ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) เพื่อดูจังหวะการเต้นเบื้องต้น
- ติดเครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจ 24 ชม. (Holter Monitor) กรณีอาการเป็น ๆ หาย ๆ
- ตรวจสมรรถภาพหัวใจขณะออกกำลังกาย (EST) วิ่งสายพานเพื่อดูการตอบสนอง
- อัลตราซาวด์หัวใจ (Echocardiogram) ดูโครงสร้างและการทำงานของกล้ามเนื้อหัวใจ
- ตรวจ CT Calcium Score เพื่อประเมินความเสี่ยงหลอดเลือดหัวใจตีบ
หัวใจเต้นเร็วอาจเป็นเรื่องธรรมดา แต่ถ้าเกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หรือมีอาการร่วม ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ การตรวจหัวใจตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนรุนแรงในอนาคต
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหัวใจเต้นเร็ว
Q1: หัวใจเต้นเร็ว 110 ครั้งต่อนาที อันตรายไหม ?
A: ขึ้นอยู่กับบริบท หากเพิ่งออกกำลังกายหรือเครียด อาจไม่อันตราย แต่ถ้าเกิดขณะพัก และมีอาการแน่นหน้าอกหรือเวียนศีรษะ ควรพบแพทย์
Q2: ใจสั่นตอนกลางคืน เกี่ยวกับโรคหัวใจหรือไม่ ?
A: อาจเกิดจากความเครียด กรดไหลย้อน หรือฮอร์โมนผิดปกติ แต่หากเกิดบ่อย ควรตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจเพื่อประเมิน
Q3: วัยทำงานก็เสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือไม่ ?
A: ใช่ โดยเฉพาะผู้ที่เครียด นอนน้อย ดื่มคาเฟอีนมาก หรือมีโรคประจำตัว
Q4: หัวใจเต้นเร็วเป็นพัก ๆ ต้องตรวจไหม ?
A: ควรตรวจ หากเกิดบ่อย หรือมีอาการหน้ามืด เหนื่อยง่าย ใจสั่นรุนแรง
Q5: ตรวจหัวใจต้องงดอาหารไหม ?
A: ขึ้นกับชนิดการตรวจ เช่น ตรวจเลือดอาจต้องงดอาหาร แพทย์จะให้คำแนะนำเฉพาะราย
