พฤติกรรมเลียนแบบ สามารถเกิดจากการที่เด็กสังเกตบุคคลที่ตนเองใกล้ชิด อาจเป็นคนในครอบครัว คนที่เด็กชื่นชอบ หรือคนที่ห้อมล้อมเด็กอยู่เป็นประจำ หากพฤติกรรมดังกล่าวมีผลกับอารมณ์ของเด็กมากเท่าไหร่ การจดจำพฤติกรรมนั้นก็จะยิ่งเกิดขึ้นได้มาก…กลายเป็นพฤติกรรมเลียนแบบขึ้น
นี่คือพฤติกรรมของเด็ก…ที่พ่อแม่ควรระวัง
- พฤติกรรมรุนแรง ก้าวร้าวที่แสดงออกมาทางคำพูดและการกระทำ โดยจะปรากฏชัดขึ้นเมื่อเด็กมีอารมณ์ร่วมด้วยหรือไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ซึ่งเด็กอาจเลียนแบบจากพ่อแม่ เช่น การทะเลาะเบาะแว้งในครอบครัว พ่อแม่ใช้คำพูดรุนแรง หรือทำเสียงดังปึงปัง ทำลายข้าวของ เมื่อลูกเห็นอาจเกิดความคุ้นชิน ซึมซับโดยอัตโนมัติว่าเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ไม่สามารถจัดการกับปัญหาได้…เด็กก็จะนำพฤติกรรมเหล่านั้นมาใช้
- พฤติกรรมสนใจหรือใช้สื่อที่มีความรุนแรง เช่น เกมที่มีการต่อสู้ดุเดือด สื่อที่เด็กสนใจเป็นพิเศษ ดูซ้ำๆ ก็จะทำให้เด็กเกิดความคุ้นชินในเรื่องการแก้ปัญหาที่ต้องทำให้อีกฝ่ายแพ้ให้ได้ หรือทำให้อีกฝ่ายเสียหาย โดยที่เด็กไม่สามารถสัมผัสได้ว่าตนเองทำให้อีกฝ่ายรู้สึกสูญเสียหรือเสียใจ
- พฤติกรรมพูดโกหก เด็กอาจจะเคยรับรู้ว่าเพื่อนพูดโกหกแล้วก็ไม่ได้ทำให้เกิดปัญหา หรือพ่อแม่บางท่านให้ลูกช่วยพูดโกหกเพื่อแก้ไขสถานการณ์บางอย่าง ซึ่งเด็กอาจจะไม่ได้รับรู้ถึงเหตุผลดังกล่าว ดังนั้น พ่อแม่ควรอธิบาย พูดอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้เด็กทราบเหตุผลอย่างแน่ชัดว่าต้องการอะไร เพื่อลดพฤติกรรมการโกหกได้
- พฤติกรรมหยิบของ ลักขโมย ซึ่งเด็กๆ อาจเคยเห็นพฤติกรรมจากคนในบ้าน โดยคนในบ้านหยิบสิ่งของของคนอื่นมาใช้โดยไม่ต้องมีการขออนุญาต หรือการหยิบของส่วนรวมไปใช้ไปแล้วไม่ได้เอามาคืน เด็กก็อาจเข้าใจว่าสามารถหยิบสิ่งของที่ต้องการโดยไม่ต้องขออนุญาตเช่นเดียวกัน พ่อแม่ต้องแสดงพฤติกรรม คำพูด ซึ่งแสดงถึงสิทธิของการใช้สิ่งของ เช่น การขออนุญาตการใช้สิ่งของให้เด็กรับรู้ว่าเมื่อต้องการจะหยิบสิ่งของต้องมีการขออนุญาตก่อน เป็นต้น
แก้ไขพฤติกรรมเลียนแบบผิดๆ ต้องเริ่มจากพ่อแม่
- พ่อแม่ควรเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับลูก ทั้งการพูด การกระทำ การแก้ปัญหาที่เหมาะสม การระงับควบคุมอารมณ์ตนเองได้ การมีมารยามทางสังคม หลีกเลี่ยงการทำพฤติกรรมรุนแรง ก้าวร้าว ให้ลูกเห็น อธิบายลูกโดยไม่ใช้อารมณ์หงุดหงิด รุนแรง ใช้ความเข้าใจ และใช้น้ำเสียงที่อ่อนโยน..แต่มีความหนักแน่นเมื่อต้องการจะเน้นย้ำเรื่องสำคัญ
- พ่อแม่ควรพูดชมเชยทันทีเมื่อเห็นเด็กมีความพยายามแสดงพฤติกรรมที่ทำความดี เช่น การช่วยเหลือคนในครอบครัว การทำงานบ้าน การทำหน้าที่ของตนเองที่ได้รับมอบหมาย เพื่อให้เด็กเกิดความภูมิใจในตนเอง และเกิดความตั้งใจจะทำพฤติกรรมดีต่อไป ซึ่งพ่อแม่ควรทำให้เป็นตัวอย่างด้วย เพื่อปลูกฝัง จริยธรรมและคุณธรรมให้กับเด็ก
