ปวดหลังบ่อย ๆ จนกลายเป็นเรื่องปกติ อาจไม่ใช่อาการจากการปวดกล้ามเนื้อหรือ Office Syndrome เสมอไป แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ “กระดูกสันหลังยุบ” ภาวะที่มักเกิดขึ้นในผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน หรือผู้ที่เคยได้รับการกระทบกระเทือนอย่างรุนแรงบริเวณหลัง ซึ่งหากปล่อยไว้อาจทำให้เจ็บปวดเรื้อรัง เคลื่อนไหวลำบาก หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมาได้
และในปัจจุบันมีวิธีรักษาที่ช่วยบรรเทาอาการได้รวดเร็ว เช่น การฉีดซีเมนต์ที่กระดูกสันหลัง (Vertebroplasty และ Balloon Kyphoplasty) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยลดอาการปวด และฟื้นตัวได้ไวโดยไม่ต้องผ่าตัดใหญ่
กระดูกสันหลังยุบเกิดจากอะไร และใครที่เสี่ยงเป็นบ้าง?
ส่วนมากภาวะหรืออาการกระดูกสันหลังยุบ มักจะเกิดได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่ก็สามารถเกิดกับผู้ที่เคยประสบอุบัติเหตุ และได้รับการกระทบกระเทือนบริเวณเอว หลัง และก้นได้เช่นกัน
โดยสาเหตุหลัก ๆ คือ กระดูกสันหลังยุบจากโรคกระดูกพรุน, กระดูกสันหลังยุบจากอุบัติเหตุ, โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ เช่น ผู้ป่วยวัณโรคกระดูกสันหลัง(TB spine) รวมถึงปัจจัยการใช้ชีวิตอื่น ๆ เช่น ภาวะขาดแคลเซียมและวิตามินดี, โรคทางพันธุกรรม หรือความผิดปกติของกระดูกตั้งแต่กำเนิด เป็นต้น
อาการที่มักพบในผู้ที่เสี่ยงต่อการเป็นภาวะนี้
ได้แก่
- มีอาการปวดหลังเฉียบพลัน หรือปวดเรื้อรังเป็นระยะเวลานาน
- ปวดร้าวจากหลังลงสะโพก หรือลงขา
- มีอาการชา หรืออ่อนแรงตามแขนขา
- ในผู้สูงอายุมักเห็นได้ชัดว่าหลังมีความโก่ง และโค้งงออย่างเห็นได้ชัด
- เคลื่อนไหวลำบาก นั่ง ยืน เดินนาน ๆ แล้วปวดมากขึ้น
รู้จักการฉีดซีเมนต์ กระดูกสันหลัง ทางเลือกสำหรับผู้ป่วยกระดูกสันหลังยุบ
ทางเลือกของการรักษาภาวะกระดูกสันหลังยุบนั้นมีหลายวิธี ไม่ว่าจะเป็นการรักษาโดยการไม่ผ่าตัด ด้วยการทานยาและนอนพัก แต่ถ้าหากไม่ดีขึ้นในบางกรณีอาจต้องใช้การรักษาโดยการผ่าตัด ซึ่งเป็นการผ่าตัดกระดูกสันหลังที่พบปัญหาให้กลับเข้าที่ ด้วยการเชื่อมและยึดไว้ด้วยโลหะ
แต่ในผู้ป่วยที่มีภาวะกระดูกพรุนเป็นสาเหตุร่วมกับกระดูกสันหลังยุบ บางกรณีจะต้องใช้วิธีการรักษาด้วยการฉีดซีเมนต์ กระดูกสันหลัง ซึ่งเป็นกระบวนการที่ใช้วัสดุคล้ายกับการฉีดซีเมนต์เข้าไป โดยการฉีดวัสดุดังกล่าวจะช่วยรักษารูปทรง และเพิ่มความแข็งแรงของกระดูกสันหลัง รวมถึงลดความเสี่ยงในการเกิดปัญหาในอนาคตได้ มี 2 รูปแบบด้วยกัน คือ Vertebroplasty (เวอร์ติโบรว์พลาสตี) และ Balloon Kyphoplasty (บอลลูน คิฟโฟพลาสตี)
ความแตกต่างระหว่างการฉีดซีเมนต์ กระดูกสันหลัง แบบ Vertebroplasty และ Balloon Kyphoplasty คืออะไร?
Vertebroplasty (เวอร์ติโบรว์พลาสตี) กับ Balloon Kyphoplasty (บอลลูน คิฟโฟพลาสตี) ทั้ง 2 รูปแบบ เป็นหัตถการที่นิยมใช้ เนื่องจากแผลมีขนาดเล็ก ใช้เวลาในการพักฟื้นไม่นาน โดยหัตถการทั้ง 2 รูปแบบนั้น มีความแตกต่างกัน ดังนี้
Vertebroplasty (เวอร์ติโบรว์พลาสตี)
คือ วิธีการดั้งเดิมของการรักษา โดยทางศัลยแพทย์จะใช้เข็มเจาะเข้าไปที่กระดูกสันหลังในบริเวณที่เกิดการยุบ หัก หรือแตก แล้วฉีดซีเมนต์เข้าไป ซึ่งซีเมนต์จะไหลเข้าไปตามโพรงในกระดูก โดยวิธีนี้จะช่วยลดอาการปวด และเพิ่มความแข็งแรงของกระดูกสันหลัง รวมถึงลดความเสี่ยงกระดูกสันหลังยุบซ้ำในตำแหน่งเดิมด้วย
Balloon Kyphoplasty (บอลลูน คิฟโฟพลาสตี) ทางเลือกรักษากระดูกสันหลังยุบที่ช่วยคืนรูปร่างกระดูกและลดปวดได้อย่างรวดเร็ว
Balloon Kyphoplasty คือ วิธีการรักษาที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน เพราะช่วยลดทั้งอาการปวด และยังสามารถช่วยจัดรูปของกระดูกสันหลังให้กลับมาใกล้เคียงกับของเดิมมากที่สุด เพราะมีขั้นตอนพิเศษเพิ่มเข้ามา นั่นคือ การใส่บอลลูนเข้าไปในกระดูกสันหลังส่วนที่ยุบตัวก่อน แล้วทำการขยายบอลลูนให้กระดูกสันหลังพองตัวขึ้นตามรูปร่างที่ต้องการ จากนั้นจึงทำการฉีดซีเมนต์เข้าไปในช่องว่างนั้น เป็นหัตถการที่พัฒนาขึ้นมาจากการรักษาแบบ Vertebroplasty
ซึ่งข้อดีของการรักษาแบบ Balloon Kyphoplasty คือ ช่วยลดโอกาสที่ซีเมนต์จะไหลออกนอกโพรงกระดูก และช่วยคืนความสูงของกระดูกสันหลังได้ดีกว่าแบบดั้งเดิม เนื่องจากมีการใส่บอลลูนเข้าไปในโพรงกระดูกในบริเวณที่ยุบตัวก่อน ซึ่งช่วยลดแรงดันในขณะที่ฉีดซีเมนต์ และสามารถควบคุมทิศทางการไหลของซีเมนต์ได้ดีกว่าการรักษาแบบ Vertebroplasty ที่ฉีดซีเมนต์เข้าไปเพียงอย่างเดียว
ขั้นตอนการทำหัตถการ Balloon Kyphoplasty
- เตรียมผู้ป่วย : ให้ผู้ป่วยนอนคว่ำลงบนเตียง และทำการฉีดยาชาเข้าไปในบริเวณที่ทำหัตถการ เพื่อบรรเทาความเจ็บปวดในระหว่างกระบวนการรักษา
- การสอดเข็ม : แพทย์จะทำการฉีดสารทึบแสงเพื่อระบุตำแหน่งที่แม่นยำ และถูกต้อง จากนั้นใส่บอลลูน ทำการขยายให้ได้รูป และฉีดซีเมนต์พิเศษเข้าไป
- ตรวจสอบการทำหัตถการ : แพทย์จะให้ผู้ป่วยนอนราบ 2–3 ชั่วโมง เพื่อให้ซีเมนต์แข็งตัว ก่อนเอกซเรย์ ตรวจซ้ำ หากไม่พบปัญหา สามารถกลับบ้านได้ใน 1–2 วัน และกลับมาใช้ชีวิตปกติได้ในระยะสั้น ๆ
ปัจจุบัน โรงพยาบาลพญาไท 1 ได้นำเทคนิค Balloon Kyphoplasty มาใช้ในการรักษาภาวะกระดูกสันหลังยุบโดยมีทีมแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังที่มากประสบการณ์ พร้อมด้วยเครื่องมือ และอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทันสมัย เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างปลอดภัย แม่นยำ และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัว และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างรวดเร็ว ภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดในทุกขั้นตอน
ทั้งนี้ ไม่ว่าจะเป็นการใช้หัตถการแบบใด ล้วนขึ้นอยู่กับสภาพกระดูกสันหลังของผู้ป่วย รวมถึงดุลพินิจ และการวินิจฉัยของแพทย์ เพื่อให้ได้การรักษาที่ดี และตรงจุดมากที่สุด และถึงแม้ว่าการฉีดซีเมนต์ กระดูกสันหลังจะเป็นกระบวนการที่ปลอดภัย ก็อาจพบความเสี่ยงได้บ้าง จึงควรระวังในเรื่องของการติดเชื้อ ถึงแม้โอกาสจะมีต่ำมากก็ตาม
รวมถึงการรั่วของซีเมนต์ที่ฉีดเข้าไป บางกรณีอาจจะรั่วออกไปที่บริเวณอื่น ๆ ของกระดูกสันหลังได้ และหากวัสดุไปกดทับเส้นประสาท ก็อาจส่งผลให้เกิดอันตรายขึ้นมาได้ การแพ้ยา หรือแผลจากการทำหัตถการก็ควรระวังเช่นกัน เพราะฉะนั้นหลังการทำหัตถการฉีดซีเมนต์ กระดูกสันหลัง ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะการหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องออกแรงในระยะ 1 – 2 สัปดาห์
ตรวจหาสาเหตุป้องกันภาวะกระดูกสันหลังยุบอย่างแม่นยำที่ โรงพยาบาลพญาไท 1
การปวดหลังหรือปวดคอที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ หากปล่อยทิ้งไว้อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอย่างกระดูกสันหลังยุบได้ ดังนั้นการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นสิ่งสำคัญ
โรงพยาบาลพญาไท 1 จึงได้จัดแพ็กเกจการตรวจวินิจฉัยอาการปวดหลัง และปวดคอที่ต้นเหตุด้วยเครื่อง MRI ซึ่งสามารถแยกดูได้ทั้ง กระดูก หมอนรองกระดูก กล้ามเนื้อ เส้นประสาท และเส้นเอ็น เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการปวดหลังร้าวลงสะโพก ปวดร้าวลงขา หรือมีอาการชา เพื่อวินิจฉัย และรักษาได้อย่างตรงจุด พร้อมพบแพทย์เฉพาะทางระบบประสาทไขสันหลัง และตรวจเอกซเรย์กระดูกสันหลังด้วยเครื่อง MRI ทำให้รู้สาเหตุที่แท้จริง และวางแผนการรักษาได้ทันก่อนเกิดภาวะรุนแรง
สำหรับผู้ที่ตรวจพบภาวะเสี่ยง หรือมีอาการเข้าข่าย โรงพยาบาลพญาไท 1 มีทีมแพทย์เฉพาะทางคอยดูแลอย่างใกล้ชิด ที่ศูนย์สมองและกระดูกสันหลัง อาคาร 3 ชั้น 5
