รู้จักกับเทคนิคการรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ...ด้วยการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรและใบหน้า

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อย…โดยมักเชื่อมโยงกับผู้ที่มีปัญหาการนอนกรน! ความผิดปกตินี้อาจรุนแรงขึ้นได้หากปล่อยไว้ไม่ได้รับการรักษา ซึ่งการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรและใบหน้าโดยการเคลื่อนกระดูกขากรรไกรมาด้านหน้า เป็นวิธีการรักษาที่ใช้แก้ไขปัญหานี้ได้

การแก้ไขกระดูกขากรรไกรด้วยการผ่าตัด เพื่อแก้ไขภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

การผ่าตัดแก้ไขกระดูกขากรรไกรเพื่อแก้ไขการหยุดหายใจขณะหลับ เป็นหัตถการที่ทำการเคลื่อนกระดูกขากรรไกรบนและล่างออกมาด้านหน้า โดยกระดูกขากรรไกรบนเรียกว่ากระดูกแมกซิลล่า(maxilla) และกระดูกขากรรไกรล่างเรียกว่ากระดูกแมนดิเบิล(mandible) ดังนั้นการผ่าตัดนี้จึงมีชื่อเรียกว่า การเคลื่อนกระดูกขากรรไกรทั้งคู่ออกมาด้านหน้า (maxillomandibular advancement or bimaxillary advancement) ซึ่งการผ่าตัดเทคนิคนี้ มีการนำมาใช้มากในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของการสบฟันเนื่องด้วยกระดูกขากรรไกร โดยอาจมีสาเหตุจากการเจริญที่ผิดปกติหรือพันธุกรรม

การเคลื่อนขากรรไกรมาทางด้านหน้า ช่วยรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้อย่างไร

การผ่าตัดขากรรไกรโดยเคลื่อนขากรรไกรมาทางด้านหน้านั้นจะช่วยขยายช่องทางเดินหายใจบริเวณคอที่อยู่โดยรอบกระดูกขากรรไกร การเคลื่อนกระดูกขากรรไกรมาทางด้านหน้าจึงช่วยลดการบดบังช่องทางหายใจในลำคอ โดยเฉพาะการเคลื่อนลิ้นมาทางด้านหน้า ซึ่งจะสามารถช่วยได้ทั้งภาวะหยุดหายใจขณะหลับและภาวะนอนกรนได้

การผ่าตัดเคลื่อนกระดูกขากรรไกรบนและล่างมาทางด้านหน้า(Maxillomandibular advancement surgery) มีประสิทธิภาพสูงแต่มีความเสี่ยงอยู่เช่นกันเมื่่อเทียบกับการผ่าตัดอื่นที่เป็นทางเลือกในการรักษา เนื่องจากเกี่ยวเนื่องกับอวัยวะต่างๆ ในวงกว้าง และมักทำในผู้ป่วยที่ไม่สามารถทนต่อการใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันต่อเนื่อง (continuous positive airway pressure หรือ CPAP ) ได้

ความเสี่ยงของการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรด้วยวิธีนี้!!

ในผู้ป่วยที่มีภาวะหยุดหายใจในขณะหลับ(obstructive sleep apnea) หัตถการนี้ความซับซ้อนมากกว่าการผ่าตัดแก้ไขกระดูกขากรรไกรเพื่อแก้ไขการสบฟันผิดปกติที่ไม่มีภาวะหยุดหายใจในขณะหลับ ซึ่งจำเป็นต้องเคลื่อนกระดูกขากรรไกรมาทางด้านหน้าอย่างมาก ซึ่งโดยทางปฏิบัติแล้วมีความยากทางเทคนิคมากกว่าสำหรับแพทย์ผู้ทำการผ่าตัด และมีความเสี่ยงมากกว่า โดยมากจะทำการผ่าตัดโดยศัลยแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

ผลข้างเคียงที่อาจพบได้จากการผ่าตัด

• เลือดออก (Bleeding)
• แผลติดเชื้อ (Infection)
• บวมบริเวณใบหน้า และอาจรอบทางเดินหายใจ
• กระดูกไม่สมานกัน หรือทำให้กระดูกอ่อนแอ (Failure of the jaws to heal or other weakening of the jaws)
• ฟันได้รับการบาดเจ็บ(Tooth injury)
• การสบฟันเปลี่ยนไป
• ความผิดปกติของกระดูกข้อต่อขากรรไกร
• อาการชาบริเวณใบหน้าและฟัน
• รูปใบหน้าเปลี่ยน

กระบวนการหายของแผลจะใช้เวลาประมาณ 2-3 เดือน โดยแนะนำให้ทานอาหารอ่อนประมาน 6 สัปดาห์ สำหรับท่านไหนที่พบว่าตนเองอาจมีความจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดกระดูกขากรรไกร ควรพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญการนอนหลับเพื่อปรึกษาเกี่ยวกับทางเลือกในการผ่าตัดที่เหมาะสม

ทพ. เวทัส ศักดิ์เดชยนต์

ทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิโลเฟเชีย

ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลพญาไท 2