ช่วงหน้าหนาวอากาศมักเย็นลงและแห้งกว่าปกติ ทำให้เยื่อบุจมูก ผิวหนัง และทางเดินหายใจระคายเคืองง่าย ผู้ที่เป็นภูมิแพ้มักมีอาการกำเริบ เช่น คัดจมูก จามบ่อย คันจมูก ไอ หรือผื่นลมพิษ แต่สามารถดูแลและลดอาการได้ หากรู้วิธีที่เหมาะสมในชีวิตประจำวัน

วันนี้ พญ. ศศิภา แสงกาญจนวนิช ผู้อำนวยการศูนย์ภูมิแพ้ และโรคหืด โรงพยาบาลพญาไท 2 จะมาให้คำแนะนำถึงวิธีดูแลตัวเองช่วงหน้าหนาว เพื่อช่วยลดอาการระคายเคืองและป้องกันการกำเริบของภูมิแพ้ได้อย่างปลอดภัย ด้วย 7 วิธีดูแลง่าย ๆ ที่ช่วยลดอาการภูมิแพ้ช่วงหน้าหนาว ได้แก่

รักษาความชุ่มชื้นภายในบ้าน
อากาศแห้งทำให้เยื่อบุจมูกระคายเคืองง่าย ควรใช้เครื่องเพิ่มความชื้น (Humidifier) หรือวางถ้วยน้ำในห้อง รักษาความชื้นในห้องประมาณ 40–50% เพื่อช่วยให้จมูกชุ่มชื้น หายใจสบายขึ้น และยังไม่ทำให้ไรฝุ่นหรือเชื้อราเพิ่มจำนวนมาก
ดื่มน้ำให้เพียงพอ
เมื่ออากาศเย็น หลายคนมักลืมดื่มน้ำ ทำให้ร่างกายขาดน้ำและจมูกแห้ง การดื่มน้ำอุ่นช่วยให้ระบบทางเดินหายใจชุ่มชื้น ลดอาการคัดจมูกและไอได้ดี แนะนำดื่มวันละ 6–8 แก้ว
อาบน้ำอุ่นแต่ไม่ร้อนเกินไป
น้ำร้อนจัดจะดึงความชุ่มชื้นออกจากผิว ทำให้ผิวแห้งและคันมากขึ้น แนะนำใช้น้ำอุ่นพอเหมาะ และทาครีมบำรุงผิวทันทีหลังอาบน้ำเพื่อล็อกความชุ่มชื้น
ทำความสะอาดบ้านให้สม่ำเสมอ
อากาศเย็นทำให้ฝุ่นสะสมมากขึ้น โดยเฉพาะบนผ้าม่าน พรม เครื่องนอน และตุ๊กตา ควรเปลี่ยนผ้าปูที่นอนทุก 1–2 สัปดาห์ ซักผ้าม่านและปลอกหมอนเป็นประจำ ใช้เครื่องดูดฝุ่นที่มี HEPA Filter เพื่อดักจับไรฝุ่นได้ดีขึ้น
หลีกเลี่ยงอุณหภูมิที่เปลี่ยนฉับพลัน
อากาศเย็น–อุ่นสลับกันทันที ทำให้จมูกตอบสนองไวและเกิดอาการแพ้ง่ายขึ้น แนะนำให้สวมหน้ากากหรือผ้าปิดจมูกเมื่อออกจากห้องแอร์ ใส่เสื้อคลุมเมื่อออกไปเจอลมเย็น ค่อย ๆ ปรับตัวก่อนเข้าห้องที่เย็นจัด
ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ
การล้างจมูกช่วยชะล้างสารก่อภูมิแพ้ เช่น ฝุ่น เกสร หรือมลภาวะ ช่วยลดอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล และหายใจไม่สะดวก ควรเลือกน้ำเกลือปราศจากเชื้อ (Normal Saline) และอุปกรณ์ที่เหมาะสม
เสริมภูมิคุ้มกันและพักผ่อนให้เพียงพอ
ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอทำให้ไวต่อสารก่อภูมิแพ้มากขึ้น ควรกินอาหารครบ 5 หมู่ เพิ่มผัก ผลไม้ พักผ่อนให้เพียงพอ 7–8 ชั่วโมง ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อเสริมสมดุลระบบทางเดินหายใจ

เมื่อไรที่ควรพบแพทย์?

หากมีอาการต่อไปนี้ ควรเข้ารับการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทาง

คัดจมูกเรื้อรังนานเกิน 2–4 สัปดาห์
ไอ จาม น้ำมูกไหลเรื้อรัง
หายใจลำบาก หรือมีเสียงหวีด
ผื่นลมพิษกำเริบบ่อย

อากาศเย็น และแห้งในช่วงหน้าหนาวอาจทำให้อาการภูมิแพ้กำเริบได้ง่าย ทั้งคัดจมูก ไอ จาม หรือผิวแห้งคัน แต่สามารถป้องกันและบรรเทาได้ด้วยการดูแลตัวเองในชีวิตประจำวัน เช่น เพิ่มความชื้นในบ้าน ดื่มน้ำให้เพียงพอ อาบน้ำอุ่นพอเหมาะ ทำความสะอาดบ้านสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงลมเย็นจัด ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ และพักผ่อนให้เพียงพอ

หากมีอาการเรื้อรังหรือรบกวนการใช้ชีวิต แนะนำเข้ารับการประเมินจากแพทย์เฉพาะทางเพื่อวางแผนการดูแลรักษาที่เหมาะสม

7 วิธีลดอาการภูมิแพ้ในช่วงหน้าหนาว ที่ทำได้ง่ายในชีวิตประจำวัน