เบาหวานในเด็ก เป็นโรคเรื้อรังที่สามารถพบได้มากขึ้นในปัจจุบัน และไม่ใช่เรื่องไกลตัวอย่างที่หลายครอบครัวคิด หากรู้เท่าทันอาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้สามารถวินิจฉัยและรักษาได้อย่างรวดเร็ว ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และทำให้เด็กสามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติ

เบาหวานคืออะไร ?

โรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus) คือ ภาวะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติอย่างต่อเนื่อง เกิดจากความผิดปกติของฮอร์โมนอินซูลิน ซึ่งมีหน้าที่นำน้ำตาลจากกระแสเลือดเข้าสู่เซลล์ เพื่อใช้เป็นพลังงาน เมื่อร่างกายขาดอินซูลิน หรือใช้อินซูลินได้ไม่ดี จะทำให้น้ำตาลสะสมในเลือด และส่งผลต่ออวัยวะต่าง ๆ ในระยะยาว

อาการของเบาหวานในเด็ก สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม

อาการของเบาหวานในเด็กมักเริ่มจากอาการที่ดูเหมือนไม่รุนแรง แต่สามารถสังเกตได้ เช่น

ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะกลางคืน
ดื่มน้ำบ่อยผิดปกติ
หิวบ่อย รับประทานมากขึ้น
น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
อ่อนเพลีย ไม่มีแรง

ภาวะฉุกเฉินที่ต้องระวัง DKA

DKA (Diabetic Ketoacidosis) เป็นภาวะแทรกซ้อนจากน้ำตาลในเลือดสูงมาก ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต โดยมีอาการ เช่น

ขาดน้ำ
หายใจหอบลึก
คลื่นไส้ อาเจียน
ปวดท้อง
ซึมลง หรือหมดสติ

หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบพาเด็กมาพบแพทย์ทันที

การวินิจฉัยเบาหวานในเด็ก

การวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่ระยะแรก มีความสำคัญต่อการวางแผนการรักษาในระยะยาว การวินิจฉัยทำได้จากการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด โดยใช้เกณฑ์ทางการแพทย์ เช่น

HbA1C ≥ 6.5%
น้ำตาลหลังอดอาหาร (FPG) ≥ 126 mg/dL
น้ำตาลหลังทดสอบความทนกลูโคส 2 ชั่วโมง ≥ 200 mg/dL
หรือมีอาการร่วมกับน้ำตาลในเลือด ≥ 200 mg/dL

ชนิดของเบาหวานในเด็ก

เด็กสามารถเป็นเบาหวานได้หลายชนิด แต่ที่พบบ่อยคือ

1. เบาหวานชนิดที่ 1

เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำลายเซลล์ตับอ่อน → ทำให้ร่างกาย “ขาดอินซูลิน”

2. เบาหวานชนิดที่ 2

เกิดจากภาวะ “ดื้อต่ออินซูลิน” มักสัมพันธ์กับโรคอ้วนและพฤติกรรมการใช้ชีวิต เช่น การรับประทานอาหารหวาน ไขมันสูง และไม่ออกกำลังกาย

การรักษาเบาหวานในเด็ก

เบาหวานชนิดที่ 1 จำเป็นต้องรักษาด้วย อินซูลิน โดยมีหลายรูปแบบ เช่น

ฉีดวันละ 2 ครั้ง คือก่อนอาหารเช้าและเย็น
ฉีดวันละ 3 ครั้ง คือ ก่อนอาหารเช้า, เย็น และก่อนนอน
ฉีดวันละ 4 ครั้ง คือ ก่อนอาหารเช้า, กลางวัน, เย็น และก่อนนอน วิธีนี้จะเลียนแบบอินซูลินธรรมชาติ)
Insulin Pump คือ การให้อินซูลินอย่างต่อเนื่อง ร่วมกับการใช้ CGM (Continuous Glucose Monitoring) เพื่อติดตามระดับน้ำตาลแบบเรียลไทม์

เบาหวานชนิดที่ 2 รักษาด้วย

ยารับประทาน
การควบคุมอาหาร
การออกกำลังกาย

ในกรณีที่น้ำตาลสูงมาก (HbA1C ≥ 8.5%) อาจจำเป็นต้องใช้อินซูลินร่วมในช่วงแรก

การดูแลเด็กเบาหวาน ต้องมากกว่าการรักษา

การดูแลเด็กที่เป็นเบาหวาน ไม่ได้มีเพียงการให้ยา แต่ต้องอาศัยการดูแลแบบองค์รวม ได้แก่

การให้ความรู้กับเด็กและผู้ปกครอง
การวางแผนโภชนาการที่เหมาะสม
การติดตามระดับน้ำตาลอย่างต่อเนื่อง
การปรับยาอย่างเหมาะสมในแต่ละช่วงวัย

โดยเฉพาะในช่วงแรกของการวินิจฉัย ครอบครัวมักมีความกังวลและคำถามจำนวนมาก การมีทีมแพทย์และบุคลากรที่ให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด จะช่วยให้ผู้ปกครองมีความมั่นใจในการดูแลลูกได้มากขึ้น

แนวทางการดูแลแบบครบวงจร ที่โรงพยาบาลพญาไท 2

จากประสบการณ์การดูแลผู้ป่วยเด็กเบาหวาน ทีมแพทย์เฉพาะทางด้านต่อมไร้ท่อในเด็ก พร้อมทีมสหสาขาวิชาชีพ ได้แก่

- แพทย์เฉพาะทางด้านต่อมไร้ท่อในเด็ก
- พยาบาลศูนย์เบาหวาน
- พยาบาลเด็ก
- นักโภชนาการ

จะร่วมกันวางแผนการรักษาแบบเฉพาะบุคคล (Personalized Care) พร้อมให้คำแนะนำตั้งแต่วันแรกที่วินิจฉัย จนถึงการดูแลระยะยาว นอกจากนี้ ยังมีช่องทางให้ผู้ปกครองสามารถปรึกษาแพทย์ได้โดยตรง เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องการควบคุมน้ำตาล และการปรับแผนการรักษาในชีวิตจริง

รู้เร็ว ดูแลได้ เด็กใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ

เบาหวานในเด็ก อาจเป็นเรื่องที่ทำให้หลายครอบครัวรู้สึกกังวลในช่วงแรก แต่ด้วยการวินิจฉัยที่ถูกต้อง การรักษาที่เหมาะสม และการดูแลอย่างต่อเนื่อง เด็กที่เป็นเบาหวานสามารถเติบโต เรียนรู้ และใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ

หากลูกของคุณมีอาการที่น่าสงสัย หรือมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน แนะนำเข้ารับการตรวจประเมินกับแพทย์เฉพาะทาง

ที่ โรงพยาบาลพญาไท 2 พร้อมดูแลเด็กเบาหวานแบบครบวงจร ด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางและเทคโนโลยีที่ช่วยให้การรักษาเป็นเรื่อง “เข้าใจง่าย และควบคุมได้จริง”

เบาหวานในเด็ก เรื่องใกล้ตัวที่พ่อแม่ควรรู้ เข้าใจเร็ว ดูแลได้ทัน