ไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุ ถือเป็นปัญหาสุขภาพที่มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป แม้โรคไข้หวัดใหญ่จะดูเหมือนเป็นโรคที่รักษาได้เองในเวลาไม่นาน แต่สำหรับผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง จนต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล หรืออาจถึงขั้นเสียชีวิต
ความแตกต่างระหว่างไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุและคนทั่วไป
โดยทั่วไป ไข้หวัดใหญ่ จะมีอาการไข้สูง ไอ ปวดเมื่อยตามตัว และหายได้เองใน 3-5 วันในผู้ที่ร่างกายแข็งแรง แต่ในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ ปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหลอดเลือดสมอง หรือโรคไตเรื้อรัง อาการอาจรุนแรงมากขึ้น จนต้องนอนโรงพยาบาลหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
สถิติในประเทศไทยข้อมูลระบุว่า กลุ่มที่มีอัตราการนอนโรงพยาบาลจากไข้หวัดใหญ่สูงที่สุด คือ “เด็กเล็ก” และ “ผู้สูงอายุ”
ไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุอันตรายอย่างไร ?
ผู้สูงอายุที่ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่อาจเกิดผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพ ได้แก่
- เสี่ยง เส้นเลือดสมองตีบ เพิ่มขึ้นถึง 8 เท่า
- เสี่ยง หัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน เพิ่มขึ้น 10 เท่า
- 23% ของผู้ป่วยจะ สูญเสียความสามารถในการดูแลตนเอง หลังจากเจ็บป่วย
- ผู้ป่วยเบาหวานกว่า 75% จะมีปัญหาระดับน้ำตาลผิดปกติ
ทำไมผู้สูงอายุถึงมีความเสี่ยงสูง
มีปัจจัยหลัก 3 ประการที่ทำให้ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงจากไข้หวัดใหญ่มากกว่าคนทั่วไป
- ภาวะภูมิคุ้มกันเสื่อม (Immunosenescence)
เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะตอบสนองต่อเชื้อโรคและวัคซีนน้อยลง ทำให้เสี่ยงติดเชื้อและภาวะแทรกซ้อนมากกว่า
- มีโรคประจำตัวเรื้อรัง (Underlying Diseases)
โรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ หรือโรคปอด ทำให้เมื่อเป็นไข้หวัดใหญ่จะมีอาการรุนแรง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิต
- ภาวะเปราะบางในผู้สูงอายุ (Frailty)
ผู้สูงอายุที่มีภาวะเปราะบางจะมีความสามารถในการฟื้นตัวน้อยลง และหากเกิดการติดเชื้อร่วมกับโรคประจำตัว อาจส่งผลให้เกิดความพิการหรือภาวะพึ่งพิง
วัคซีนไข้หวัดใหญ่สำหรับผู้สูงอายุ จำเป็นแค่ไหน?
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ ป้องกันก่อนป่วย
การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปีเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันโรค โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ วัคซีนจะถูกปรับปรุงให้ตรงกับสายพันธุ์ที่ระบาดในแต่ละปี และควรฉีดก่อนฤดูฝนหรือฤดูหนาวของทุกปี
วัคซีนไข้หวัดใหญ่ขนาดสูง (High Dose Vaccine)
ผู้สูงอายุควรพิจารณาฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ขนาดสูง ซึ่งมีประสิทธิภาพเหนือกว่าวัคซีนทั่วไป โดยมีผลการศึกษาในผู้สูงอายุระบุว่า:
- ลดการติดเชื้อแบบมีอาการได้ 24%
- ลดการนอนโรงพยาบาลจากไข้หวัดใหญ่ได้ 64.4%
- ลดการเสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนได้ถึง 48.9%
วัคซีนขนาดสูงมีความปลอดภัยสูง และผ่านการใช้งานมากกว่า 202 ล้านโดสในกว่า 35 ประเทศทั่วโลก
ไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุ ป้องกันได้ง่าย แค่ฉีดวัคซีนทุกปี
ไข้หวัดใหญ่ในผู้สูงอายุเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพรุนแรงและถาวร การป้องกันที่ได้ผลที่สุดคือ การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ขนาดสูง (High Dose) ซึ่งออกแบบมาโดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ เพิ่มภูมิคุ้มกัน และลดความเสี่ยงในการเกิดโรคแทรกซ้อน
- แนะนำให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ประจำปี โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป
- เลือกวัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ขนาดสูง เพื่อการป้องกันที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
- ป้องกันไว้ก่อน ดีกว่าเสี่ยงเข้าโรงพยาบาล
