ในยุคที่ผู้หญิงต้องรับบทบาทหลากหลาย ทั้งการทำงาน ดูแลครอบครัว และดูแลตัวเอง สุขภาพของผู้หญิงจึงต้องได้รับความใส่ใจเป็นพิเศษ โดยเฉพาะ “โรคทางสูตินรีเวช” ที่เกี่ยวข้องกับระบบสืบพันธุ์ ฮอร์โมน และความสมดุลของร่างกาย ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่วัยรุ่นจนถึงวัยหมดประจำเดือน

เพื่อให้ผู้หญิงทุกวัยรู้เท่าทัน และดูแลตัวเองได้อย่างเหมาะสม มาดูกันว่า “โรคใกล้ตัวของผู้หญิงยุคใหม่” มีอะไรบ้างในแต่ละช่วงวัย

วัยรุ่น (อายุ 13–20 ปี) ฮอร์โมนเปลี่ยน วัยเริ่มต้นของการดูแลสุขภาพผู้หญิง

ช่วงวัยนี้เป็นช่วงที่ฮอร์โมนเพศเริ่มทำงาน ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งทางร่างกายและอารมณ์ หากดูแลไม่ถูกวิธี อาจเกิดโรคทางนรีเวชได้ เช่น

ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ จากฮอร์โมนไม่คงที่ หรือภาวะเครียด
ถุงน้ำรังไข่ชนิดไม่อันตราย (Functional Cyst) ที่มักเกิดจากรอบเดือนผิดปกติ
ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) ทำให้ประจำเดือนขาด น้ำหนักขึ้นง่าย มีขนดก สิวเยอะ
การติดเชื้อในช่องคลอด จากการดูแลความสะอาดไม่ถูกวิธีหรือการใช้ผ้าอนามัยไม่เหมาะสม

คำแนะนำจากคุณหมอ

รักษาความสะอาดบริเวณจุดซ่อนเร้น หลีกเลี่ยงการสวนล้าง
ควรหมั่นสังเกตรอบเดือน หากขาดบ่อยหรือมีอาการผิดปกติ ควรมาพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม

วัยทำงาน (อายุ 21–40 ปี) ช่วงสร้างครอบครัว และการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย

เป็นวัยที่ร่างกาย และฮอร์โมนมีความสมดุล แต่ก็เป็นช่วงที่ผู้หญิงเผชิญความเครียดจากงาน และการใช้ชีวิต ส่งผลต่อสุขภาพทางนรีเวช เช่น

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) ปวดท้องประจำเดือนรุนแรง มีผลต่อภาวะมีบุตรยาก
เนื้องอกมดลูก (Myoma Uteri) พบได้บ่อยในผู้หญิงวัยทำงาน อาจทำให้ประจำเดือนมามาก ปวดท้อง หรือมีบุตรยาก
การติดเชื้อ HPV (Human Papillomavirus) สาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูก
ภาวะมีบุตรยาก จากปัญหาฮอร์โมน หรือท่อนำไข่อุดตัน

คำแนะนำจากคุณหมอ

ควรตรวจภายใน และตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear / HPV test) เป็นประจำทุกปี

ฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก

รักษาสมดุลชีวิต ลดความเครียด และพักผ่อนให้เพียงพอ

วัยก่อนหมดประจำเดือน (อายุ 41–50 ปี) ฮอร์โมนเริ่มลดลง เสี่ยงโรคเรื้อรัง และโรคทางสตรี

เมื่อเข้าสู่วัยนี้ รังไข่จะเริ่มทำงานลดลง ส่งผลต่อฮอร์โมนเพศหญิง ทำให้เกิดอาการ และโรคหลายอย่าง เช่น

ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ก่อนหมดประจำเดือน
ซีสต์หรือเนื้องอกในมดลูกและรังไข่ ซึ่งบางชนิดอาจพัฒนาเป็นมะเร็งได้
มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก และมะเร็งรังไข่ ที่มักพบในช่วงวัยนี้
อาการวัยทอง เช่น ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมาก อารมณ์แปรปรวน

คำแนะนำจากคุณหมอ

ตรวจสุขภาพสตรีทุกปี โดยเฉพาะอัลตราซาวด์มดลูกและรังไข่
ปรึกษาแพทย์เรื่องการปรับฮอร์โมนอย่างปลอดภัย
รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เพื่อป้องกันโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวานและความดัน

วัยทองและหลังหมดประจำเดือน (50 ปีขึ้นไป) ช่วงเวลาที่ต้องดูแลสุขภาพแบบองค์รวม

เมื่อหมดประจำเดือนแล้ว ฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลงอย่างมาก ทำให้เสี่ยงโรคทั้งทางนรีเวชและระบบอื่น ๆ เช่น

มะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่
ภาวะช่องคลอดแห้ง กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ จากฮอร์โมนลดลง
กระดูกพรุน เพราะร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้น้อยลง
โรคหัวใจและหลอดเลือด เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของไขมันในเลือด

คำแนะนำจากคุณหมอ

ตรวจสุขภาพสตรี และมะเร็งเต้านมเป็นประจำ (Mammogram)
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เสริมแคลเซียม และวิตามินดี
รับประทานอาหารที่สมดุล และตรวจสุขภาพทั่วไปปีละ 1 ครั้ง

สุขภาพของผู้หญิงเปลี่ยนแปลงไปตามวัย และแต่ละช่วงวัยก็มีโรคเฉพาะที่ควรใส่ใจ การตรวจสุขภาพสตรีอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันโรคและรักษาได้อย่างทันท่วงที โดยเฉพาะโรคทางสูตินรีเวชที่หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะสามารถดูแลและรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หากคุณมีอาการผิดปกติทางนรีเวช เช่น ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ปวดท้องรุนแรง มีตกขาวผิดปกติ หรืออยู่ในวัยที่ควรตรวจสุขภาพสตรีประจำปี ขอแนะนำให้เข้ารับการตรวจและปรึกษาแพทย์เฉพาะทางได้ที่ “ศูนย์สุขภาพหญิง โรงพยาบาลพญาไท 2” โดยทีมสูตินรีแพทย์เฉพาะทาง พร้อมเทคโนโลยีตรวจวินิจฉัยที่ทันสมัย ครบวงจร เพื่อให้ผู้หญิงทุกคนมีสุขภาพที่ดี สมดุล และมั่นใจในทุกช่วงวัย

พญ. ถนอมศิริ สติฐิต
สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช และมะเร็งวิทยา

โรคใกล้ตัวของผู้หญิงยุคใหม่ รู้เท่าทัน ป้องกันได้ในทุกช่วงวัย