การตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นวิธีที่คุณผู้หญิงทุกคนสามารถทำเองได้ที่บ้าน สามารถสังเกตความผิดปกติจากภายนอกและใช้ปลายนิ้วสัมผัสเพื่อตรวจหาความผิดปกติภายในร่างกายของตัวเอง แต่ถ้าวันหนึ่งคุณเกิดคลำแล้วปลายนิ้วรู้สึกถึงก้อนเล็ก ๆ ใต้ผิวหนัง ขยับไปมาได้ และไม่เคยคลำเจอมาก่อน จะทำอย่างไรดี ก้อนที่พบอาจเป็นสิ่งแปลกปลอมที่ไม่มีอันตราย หรืออาจเป็นสัญญาณของมะเร็งเต้านมก็ได้ มาดูกันว่าควรรับมืออย่างไร

ตรวจด้วยตนเองตรวจอย่างไร?

คุณผู้หญิงหลาย ๆ ท่านอาจตรวจด้วยตนเองเป็นประจำอยู่แล้ว แต่หลาย ๆ ท่านอาจยังไม่เคย นี่คือ 3 ท่าง่าย ๆ ที่จะใช้ในการตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง

ท่าดาวกระจาย (Radial Spokes Pattern) วิธีนี้เป็นการคลำเต้านมจากบริเวณรอบนอกไล่เข้าหาหัวนม คล้ายกับลำแสงของดาวกระจาย โดยวางปลายนิ้ว 3 นิ้ว (นิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง) ไว้บริเวณรอบเต้านม กดเบา ๆ แล้วเคลื่อนนิ้วเป็นเส้นตรงเข้าหาหัวนม ทำซ้ำในทุกมุมของเต้านม จนตรวจครบทุกส่วน และต้องอย่าลืมตรวจบริเวณใต้รักแร้ด้วย เพราะก้อนเนื้ออาจเกิดบริเวณนี้ได้เช่นกัน
ท่าขึ้นลง (Vertical Strips Pattern) วิธีนี้เป็นการคลำเต้านมในแนวตั้งขึ้นลง คล้ายกับการเคลื่อนนิ้วจากบนลงล่างและล่างขึ้นบน เริ่มคลำจากด้านบนสุดของเต้านม (ใกล้กระดูกไหปลาร้า) เคลื่อนปลายนิ้วลงมาจนถึงฐานล่างของเต้านม จากนั้นเลื่อนนิ้วไปทางซ้ายหรือขวาเล็กน้อย และคลำขึ้นไปใหม่ ทำซ้ำจนตรวจทั่วทั้งเต้านม รวมถึงบริเวณรักแร้
ท่าก้นหอย (Circular Pattern) วิธีนี้เป็นการคลำเป็นวงกลมจากบริเวณรอบนอกของเต้านมไล่เข้าหาหัวนม เริ่มคลำจากรอบนอกสุดของเต้านม ใช้ปลายนิ้วคลำเป็นวงกลมเล็ก ๆ ไล่คลำเข้ามาทีละวงเรื่อย ๆ จนถึงหัวนม ใช้แรงกดให้น้ำหนักต่างกัน (เบา ปานกลาง หนัก) เพื่อให้แน่ใจว่าคลำได้ทุกระดับชั้นของเนื้อเยื่อ

ก้อนกลิ้งได้ที่เต้านมอันตรายหรือไม่?

ลักษณะและผิวสัมผัสของก้อนเนื้อสามารถบ่งบอกถึงระดับความเสี่ยงในเบื้องต้นได้ ก้อนที่ผิวสัมผัสเรียบโดยส่วนมากมักไม่มีอันตราย แต่หากว่าผิวสัมผัสของก้อนนั้นมีลักษณะไม่สมมาตรหรือมีความแหลมเกิดขึ้น ให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจเป็นเนื้อร้าย

ทั้งนี้เพื่อผลการวินิจฉัยที่ถูกต้องไม่ว่าคุณจะคลำพบก้อนเนื้อในลักษณะไหน คุณผู้หญิงสามารถเข้ามาตรวจกับแพทย์เฉพาะทาง ผ่านการตรวจคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งเต้านมด้วยเครื่องแมมโมแกรมเพื่อให้การวินิจฉัยที่แน่ชัด แพทย์อาจพิจารณาเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยาเพิ่มเติมหากมีความสงสัยว่าก้อนนั้นอาจเป็นเนื้อร้าย

พบก้อนเนื้อหรืออาการแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์ทันที

ก้อนใหม่ที่ไม่เคยคลำพบมาก่อน
ก้อนที่มีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว
ก้อนที่ไม่เจ็บเมื่อกดคลำ (มะเร็งเต้านมมักไม่ทำให้รู้สึกเจ็บในระยะแรก)
เต้านมบวม แดง หรือมีการเปลี่ยนแปลงผิดปกติ เช่น ผิวเต้านมบุ๋มลง หรือเป็นรอยคล้ายเปลือกส้ม
หัวนมมีของเหลวไหลออกมา

การคลำพบก้อนที่เต้านมไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งเสมอไป แต่ก็ไม่ควรมองข้าม ควรเข้าพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพื่อความมั่นใจหากพบว่าก้อนเนื้อเป็นเพียงซีสต์หรือก้อนที่ไม่เป็นอันตราย ก็สามารถสบายใจได้ แต่ถ้าเป็นก้อนที่น่าสงสัยว่าเป็นเนื้อร้าย

การตรวจพบตั้งแต่ระยะแรกจะเพิ่มโอกาสในการรักษาให้หายขาดได้ อย่าลืมตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นประจำและเข้ารับการตรวจแมมโมแกรมอย่างสม่ำเสมอในทุกปี โดยเฉพาะกับผู้ที่อายุ 35 ปีขึ้นไป เพื่อให้คุณมั่นใจในสุขภาพของตนเองและใช้ชีวิตได้อย่างเต็มที่

'คลำเจอก้อนกลิ้งได้ที่เต้านม' แบบนี้เสี่ยงมะเร็งหรือไม่?