ช่วงปีใหม่หลายคนมักรับประทานอาหารมากกว่าปกติ ทั้งมื้อใหญ่ ของหวาน ของทอด ของมัน หรือดื่มแอลกอฮอล์ในงานเลี้ยงต่าง ๆ ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการแน่นท้อง จุกเสียด แสบร้อนกลางอก หรือกรดไหลย้อนกำเริบได้ง่าย บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจว่าทำไมถึงเกิดอาการ “แปล๊บ” พร้อมวิธีดูแลหลอดอาหารและกระเพาะอาหารอย่างถูกต้อง เพื่อให้ปีใหม่ของคุณอิ่มได้แบบไม่ทรมาน

ทำไมช่วงปีใหม่ถึงแน่นท้อง จุกเสียดได้ง่าย

เมื่อเราทานหนักหรือทานอาหารไขมันสูง ระบบย่อยอาหารต้องทำงานหนักขึ้น กระเพาะอาหารหลั่งกรดเพิ่มเพื่อย่อยอาหาร อีกทั้งการทานเร็ว ทานเยอะ หรือทานแล้วนอนทันที อาจทำให้ลมในทางเดินอาหารเยอะ อาหารค้างอยู่ในกระเพาะอาหารเยอะ ทำให้เกิดความรู้สึกอืด แน่น หรือแสบร้อนกลางอกได้ง่าย โดยเฉพาะผู้ที่มีกรดไหลย้อนหรือโรคกระเพาะอยู่เดิม จะมีโอกาสกำเริบได้ง่ายขึ้นในช่วงนี้ ปัจจัยที่กระตุ้นอาการ ได้แก่

อาหารมันจัดหรือทอด อาหารประเภทนี้ทำให้กระเพาะย่อยช้า กระตุ้นการหลั่งกรด และเพิ่มโอกาสลมดันขึ้น อาทิ ชาบู หมูกระทะ, หมูกรอบ, ไก่ทอด, นักเก็ต, หมูสามชั้นย่าง, เฟรนช์ฟรายส์

อาหารเผ็ด รสเผ็ดกระตุ้นให้กระเพาะหลั่งกรดมากขึ้น อีกทั้งยังทำให้เกิดการระคายเคืองต่อกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดอาการแสบร้อนกลางอกได้ง่าย อาทิ ต๊อกบกกีรสเผ็ด, ส้มตำ, ต้มยำ, ผัดกะเพราเผ็ดจัด

แอลกอฮอล์ ทำให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัว กระตุ้นกรดไหลย้อน รวมถึงทำให้เกิดการระคายเคืองต่อกระเพาะอาหารด้วย อาทิ ไวน์, เบียร์, วิสกี้, ค็อกเทลหวาน ๆ เช่น มาการิต้า, โมฮีโต

น้ำอัดลม เครื่องดื่มที่มีฟอง ฟองและความซ่าทำให้ลมในกระเพาะอาหารเพิ่มขึ้น เกิดอาการจุกแน่นท้องได้ง่าย อาทิ โคล่า, น้ำส้มโซดา, เครื่องดื่มโซดามิกส์ (โซดามะนาว, โซดาเงาะ)

รับประทานมื้อใหญ่ในเวลาใกล้เคียงกันหลายมื้อ เป็นพฤติกรรมที่กระเพาะทำงานหนักโดยไม่พัก ทำให้แน่น อืด อิ่มเร็วผิดปกติ

สัญญาณเตือนที่บอกว่ากระเพาะกำลังทำงานหนัก

แน่นท้อง ท้องอืด
แสบร้อนกลางอก (Heartburn)
จุกลิ้นปี่หลังรับประทาน
คลื่นไส้ อิ่มเร็วผิดปกติ

หากมีอาการรุนแรง เช่น ปวดท้องมาก อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของเลือดออกในกระเพาะอาหาร

5 วิธี “พักกระเพาะ” ง่าย ๆ หลังจัดหนักช่วงปีใหม่

แบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็ก แต่ทานบ่อยขึ้น ช่วยลดภาระกระเพาะ ไม่ให้ต้องย่อยอาหารปริมาณมากในครั้งเดียว
เลี่ยงอาหารที่กระตุ้นกรด เช่น ของทอด อาหารมัน รสเผ็ดจัด กาแฟเข้มจัด น้ำอัดลม
ไม่ล้มตัวนอนทันทีหลังทานอาหาร ควรเว้นอย่างน้อย 3-4 ชั่วโมง เพื่อลดโอกาสเกิดอาการกรดไหลย้อน
เดินช้า ๆ 10–15 นาทีหลังอาหาร การเคลื่อนไหวช่วยให้กระเพาะอาหารและลำไส้ทำงานได้ดีขึ้น ช่วยลดอาการท้องอืด
เลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก โดยทั่วไปปริมาณแอลกอฮอล์ที่ปลอดภัยสำหรับผู้ชายคือ ไม่เกิน 2 ดื่มมาตรฐานต่อวัน สำหรับผู้หญิงคือ ไม่เกิน 1 ดื่มมาตรฐานต่อวัน

เมนูเบา ๆ ช่วยฟื้นฟูกระเพาะ

เป็นมิตรต่อกระเพาะ ช่วยให้กระเพาะไม่ทำงานหนักมากเกินไป

ข้าวต้มปลา
โจ๊กข้าวกล้อง
ผักต้ม/ผักลวก
ซุปใส
อกไก่นึ่ง

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ปวดท้องรุนแรง หรือปวดเรื้อรังหลายวัน
แสบร้อนกลางอกบ่อยจนรบกวนชีวิตประจำวัน
อาเจียนบ่อย อาเจียนมีเลือดปน
อุจจาระสีดำ
น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

หากคุณมีอาการแน่นท้อง จุกเสียด แสบร้อนกลางอก อืดง่ายหลังรับประทานอาหาร หรือสงสัยว่ามีภาวะกระเพาะอาหารอักเสบ กรดไหลย้อน แนะนำให้เข้ารับการประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางระบบทางเดินอาหาร เพื่อค้นหาสาเหตุอย่างถูกต้อง และวางแผนการดูแลที่เหมาะสม

ซึ่งสามารถเข้ารับบริการได้ที่ โรงพยาบาลพญาไท 2 ซึ่งมีทีมแพทย์เฉพาะทางระบบทางเดินอาหารพร้อมให้การดูแลอย่างปลอดภัย เพื่อให้คุณกลับมาดูแลสุขภาพได้อย่างมั่นใจ และลดความเสี่ยงการเกิดอาการซ้ำในอนาคต

พญ. ณัฐธิดา ศรีบัวทอง

อายุรแพทย์ระบบทางเดินอาหารและตับ

หลังปีใหม่ จุกเสียด แสบร้อนกลางอก แค่ทานเยอะหรือเป็นกรดไหลย้อน