ตรวจหาคราบหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ เพื่อคัดกรองโรคหลอดเลือดหัวใจ

คัดกรองความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ ก่อนเกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน 

โรคของหลอดเลือดแดงหัวใจ (Coronary artery disease) เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทย โดยเกิดจากการเสื่อมของหลอดเลือดแดงหัวใจ (Atherosclerosis of Coronary Artery) ซึ่งเป็นผลมาจากการสะสมเรื้อรังของคราบไขมันในผนังหลอดเลือดแดง

ปัจจัยที่ทำให้หลอดเลือดแดงเสื่อม ได้แก่ อายุที่มากขึ้น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ โรคอ้วนลงพุง หรือกรรมพันธุ์ ปัจจัยเหล่านี้ทำให้หลอดเลือดแดงมีการอักเสบเรื้อรัง และเกิดการสะสมของแคลเซียมหรือหินปูนไปเกาะที่หลอดเลือดแดง ทำให้ความยืดหยุ่นของหลอดเลือดเสียไป และมีการตีบของหลอดเลือดแดง 

การตรวจหาคราบหินปูนที่หลอดเลือดแดงของหัวใจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ 

CT Coronary Artery Calcium Scan เป็นการตรวจหาหลักฐานของหลอดเลือดแดงหัวใจตีบที่เชื่อถือได้ ไม่ต้องฉีดสี ใช้เวลาในการตรวจประมาณ 5–10 นาที โดยวัดปริมาณแคลเซียมหรือหินปูนที่หลอดเลือดแดงหัวใจด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง และประเมินปริมาณแคลเซียมหรือหินปูนในระดับคะแนนแคลเซียม (Calcium score) โดยคะแนนแคลเซียมยิ่งมาก ความเสี่ยงของการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือ Heart Attack ในอนาคตยิ่งสูง

 การแปลผล 

• • คะแนน 0 ไม่พบแคลเซียมหรือหินปูนที่หลอดเลือดแดงหัวใจ
    ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือ heart attack ต่ำมาก 
  • คะแนน 1–99 มีแคลเซียมหรือหินปูนที่หลอดเลือดแดงหัวใจเล็กน้อย
    ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือ heart attack ต่ำ 
  • คะแนน 100–399 มีแคลเซียมหรือหินปูนที่หลอดเลือดแดงหัวใจปานกลาง
    ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือ heart attack ปานกลาง 
  • คะแนน 400 ขึ้นไป มีแคลเซียมหรือหินปูนที่หลอดเลือดแดงหัวใจมาก
    ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดหรือ heart attack สูง 

ใครบ้างควรตรวจ CT Calcium Score 

การตรวจนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการประเมินความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจตั้งแต่เนิ่น ๆ และต้องการคัดกรองความเสี่ยงก่อนเกิดอาการ เพื่อให้สามารถปรับพฤติกรรมและวางแผนการรักษาได้ถูกต้อง โดยเฉพาะในกลุ่มที่ยังไม่มีอาการ แต่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น 

• • ผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป (ชายและหญิง) 
  • ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ 
  • ผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง 
  • ผู้ป่วยเบาหวาน 
  • ผู้ที่สูบบุหรี่ หรือได้รับควันบุหรี่เป็นประจำ 
  • ผู้ที่มีน้ำหนักเกิน หรืออ้วนลงพุง 
  • ผู้ที่มีอาการแน่นหน้าอกเป็นครั้งคราว (แม้ผลตรวจอื่น ๆ ยังปกติ) 

ขั้นตอนการตรวจทำอย่างไร ?

การตรวจ CT Calcium Score เป็นวิธีที่สะดวกและรวดเร็ว ใช้เวลาประมาณ 5–10 นาทีเท่านั้น โดยมีขั้นตอนดังนี้ 

1. 1. นอนราบบนเตียงเครื่อง CT Scan 
   2. เครื่อง CT Scan จะตรวจเก็บภาพความละเอียดสูง 
   3. ไม่ต้องฉีดสี ไม่เจ็บ ไม่ต้องพักฟื้นหลังตรวจ 
   4. หลังตรวจแพทย์จะเป็นผู้แจ้งผล Calcium Score 

ข้อดีของการตรวจ CT Calcium Score 

• • รวดเร็ว ใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที 
  • แม่นยำสูง สามารถเห็นคราบหินปูนตั้งแต่ระยะแรก 
  • ไม่เจ็บตัว ไม่ต้องฉีดสี 
  • ช่วยประเมินความเสี่ยงล่วงหน้า ก่อนเกิดกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน 
  • ช่วยกำหนดแผนการรักษา เช่น การปรับยา statin, ควบคุมคอเลสเตอรอล, วางแผนออกกำลังกาย 

ข้อจำกัด 

• • ห้ามตรวจในหญิงตั้งครรภ์ เพราะมีการใช้รังสี 
  • ไม่ใช้ยืนยันการตีบตันของหลอดเลือด 
  • ไม่สามารถตรวจประเมินคราบไขมันแบบ “อ่อน”  

การเตรียมตัวก่อนตรวจไม่ต้องงดน้ำงดอาหาร แต่ควรงดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน 2–4 ชั่วโมงก่อนตรวจ สวมเสื้อผ้าที่ไม่มีโลหะ หากมีการตั้งครรภ์หรือสงสัยตั้งครรภ์ ควรแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ หากเป็นโรคหัวใจบางชนิดควรปรึกษาแพทย์ก่อนตรวจ 

 CT Calcium Scan เป็นการตรวจคัดกรองโรคหัวใจที่ง่าย รวดเร็ว แม่นยำ ไม่เจ็บตัว และเหมาะสำหรับผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง รวมถึงผู้ที่ต้องการประเมินสุขภาพหัวใจเชิงป้องกัน การตรวจตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยลดโอกาสเกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน และช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้เหมาะสมเฉพาะบุคคล 

ที่ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลพญาไท 2 เราพร้อมดูแลคุณด้วยทีมแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจ เครื่อง CT เทคโนโลยีความเร็วสูง และมาตรฐานการตรวจรักษาระดับสากล ครบวงจรตั้งแต่การคัดกรอง วินิจฉัย ไปจนถึงการรักษาด้วยเทคโนโลยีหัวใจยุคใหม่ รวมถึงบริการดูแลหัวใจฉุกเฉินตลอด 24 ชั่วโมง เพราะหัวใจของคุณ…คือหัวใจสำคัญของเรา 

ผศ. นพ. กุลยศ จงพิพัฒน์วณิชย์

อายุรแพทย์โรคหัวใจ และแพทย์เฉพาะทางด้านการสวนหัวใจและขยายหลอดเลือด

โรงพยาบาลพญาไท 2