ในยุคที่โรคหัวใจและหลอดเลือดยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนไทยและทั่วโลก ปัญหาสำคัญที่ทำให้การรักษาซับซ้อนมากขึ้น คือ “หินปูนในหลอดเลือดหัวใจ” หรือภาวะหลอดเลือดแข็งจากแคลเซียมสะสม (Severe Coronary Calcification)

เทคโนโลยี IVL (Intravascular Lithotripsy) จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อช่วย “สลายหินปูนในหลอดเลือดจากภายใน” เพิ่มความปลอดภัยและประสิทธิภาพของการขยายหลอดเลือดและใส่ขดลวด (Stent)

IVL คืออะไร ?

IVL (Intravascular Lithotripsy) คือเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ใช้ “คลื่นกระแทกพลังงานต่ำ (Shockwave)” ส่งผ่านบอลลูนภายในหลอดเลือด เพื่อแตกและสลายแคลเซียมที่เกาะผนังหลอดเลือดหัวใจ หลักการคล้ายกับการสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก แต่ถูกออกแบบเฉพาะสำหรับหลอดเลือดหัวใจ โดยสามารถสลายแคลเซียมที่แข็งและลึกได้ โดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อปกติโดยรอบ

หินปูนในหลอดเลือดหัวใจ เกิดจากอะไร ?

การสะสมของแคลเซียมในผนังหลอดเลือดเกิดจากกระบวนการอักเสบเรื้อรังและคราบไขมันสะสม (Atherosclerosis) ซึ่งพบบ่อยในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น

เบาหวาน
ความดันโลหิตสูง
ไขมันในเลือดสูง
สูบบุหรี่
อายุที่เพิ่มขึ้น

เมื่อหลอดเลือดแข็งและตีบ การขยายหลอดเลือดแบบปกติอาจทำได้ยาก เสี่ยงต่อการใส่ขดลวดไม่สมบูรณ์ ซึ่งเพิ่มโอกาสการตีบซ้ำในอนาคต

ขั้นตอนการรักษาด้วย IVL

แพทย์สอดสายสวนผ่านหลอดเลือดเข้าสู่ตำแหน่งที่ตีบ
นำบอลลูน IVL เข้าไปวางในจุดที่มีหินปูน
ปล่อยคลื่นกระแทกพลังงานต่ำผ่านบอลลูน
คลื่นจะทำให้แคลเซียมแตกเป็นรอยร้าวขนาดเล็ก
จากนั้นจึงขยายบอลลูนและใส่ขดลวดได้อย่างเหมาะสม

เทคนิคนี้ช่วยให้ผนังหลอดเลือดยืดหยุ่นขึ้น และลดแรงดันที่ต้องใช้ในการขยายหลอดเลือด

ข้อดีของ IVL

สลายแคลเซียมได้ทั้งชั้นตื้นและลึก
ลดความเสี่ยงหลอดเลือดฉีกขาด เมื่อเทียบกับการรักษาหลอดเลือดที่มีหินปูนแบบอื่น
เพิ่มประสิทธิภาพการใส่ขดลวด
ใช้พลังงานต่ำ ไม่ทำลายเนื้อเยื่อรอบข้างมากเกินจำเป็น
ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนบางประการในผู้ป่วยหลอดเลือดแข็งมาก

เหมาะกับใครบ้าง ?

IVL มักพิจารณาใช้ในผู้ป่วยที่มี

หลอดเลือดหัวใจตีบชนิดมีแคลเซียมสะสมมาก
เคยขยายหลอดเลือดแล้วแต่ไม่สำเร็จ หรือขดลวดที่ใส่กางไม่ออกเนื่องจากหินปูน
มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการขยายแบบแรงดันสูง
ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่มีโรคร่วมหลายอย่าง

การเลือกใช้วิธีรักษาจะขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์เฉพาะทางหัวใจและหลอดเลือด

IVL แตกต่างจากวิธีอื่นอย่างไร ?

วิธีรักษา	หลักการ	จุดเด่น
Balloon ธรรมดา	ขยายด้วยแรงดัน	เหมาะกับคราบไขมันไม่แข็งมาก
Rotational Atherectomy	ใช้หัวกรอหมุนความเร็วสูง	ตัดแคลเซียมผิวด้านใน
IVL	ใช้คลื่นกระแทกสลายแคลเซียม	แตกแคลเซียมทั้งผิวด้านในและในชั้นลึก เพิ่มความยืดหยุ่นของเลือด

เทคโนโลยี Intravascular Lithotripsy (IVL) เหมาะกับใคร?

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มีหินปูนเกาะมาก (Severe Coronary Calcification) หลอดเลือดแข็ง ขยายได้ยาก เสี่ยงต่อการขยายไม่เต็มที่หากใช้บอลลูนทั่วไป
ผู้ที่เคยขยายหลอดเลือดแล้วไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร เช่น ขดลวดกางไม่เต็ม หรือยังมีการตีบซ้ำจากผนังหลอดเลือดแข็งมาก
ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยเบาหวาน โรคไตเรื้อรัง ซึ่งมักมีภาวะหินปูนสะสมในหลอดเลือดมากกว่าคนทั่วไป
ผู้ป่วยที่ต้องการลดความเสี่ยงจากการทำหัตถการที่ซับซ้อน IVL ใช้พลังงานคลื่นกระแทกความดันต่ำ ช่วยแตกแคลเซียมโดยลดการบาดเจ็บต่อผนังหลอดเลือดเมื่อเทียบกับบางเทคนิคดั้งเดิม

โรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มี “หินปูนสะสมมาก” เป็นหนึ่งในภาวะที่ทำให้การรักษาซับซ้อนขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนในอนาคต เทคโนโลยี IVL (Intravascular Lithotripsy) จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการช่วยสลายแคลเซียมจากภายในหลอดเลือด ทำให้ผนังหลอดเลือดมีความยืดหยุ่นมากขึ้น และช่วยให้การขยายหลอดเลือดหรือใส่ขดลวดทำได้อย่างเหมาะสมตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์

อย่างไรก็ตาม การเลือกแนวทางการรักษา ไม่ว่าจะเป็น Balloon, Rotational Atherectomy หรือ IVL จำเป็นต้องอาศัยการประเมินอย่างละเอียดโดยแพทย์เฉพาะทางโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำ เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

ที่ ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลพญาไท 2 เราให้การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจแบบครบวงจร ตั้งแต่การคัดกรองความเสี่ยง การตรวจวินิจฉัยด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย ไปจนถึงการรักษาโดยทีมแพทย์เฉพาะทางที่มีประสบการณ์ ภายใต้มาตรฐานความปลอดภัยของโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ

ผศ. นพ. กุลยศ จงพิพัฒน์วณิชย์

อายุรแพทย์โรคหัวใจ และแพทย์เฉพาะทางด้านการสวนหัวใจและขยายหลอดเลือด

ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลพญาไท 2

IVL (Intravascular Lithotripsy) สลายหินปูนในหลอดเลือดหัวใจ รักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ