การผ่าตัดต้อหิน MIGS คืออะไร ?
Microinvasive Glaucoma Surgery (MIGS) เป็นการผ่าตัดต้อหินทางเลือกแบบบาดเจ็บน้อยด้วยอุปกรณ์ ที่ใช้ง่าย แผลมีขนาดเล็ก มีความปลอดภัยสูง รบกวนโครงสร้างปกติของดวงตาน้อย มีประสิทธิภาพในการลดความดันตา
ความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นระหว่างทำผ่าตัดและหลังผ่าตัดต่ำ และการฟื้นตัวเร็วกว่าการผ่าตัดต้อหินด้วยวิธีปกติ การผ่าตัดวิธีนี้สามารถทำได้ แม้จะล้มเหลวจากการผ่าตัด ต้อหินด้วยวิธีปกติมาแล้ว
ผู้ที่เหมาะกับการผ่าตัดต้อหินด้วยวิธี MIGS
- ผู้ป่วยต้อหินระยะเริ่มต้นถึงระยะกลาง
- เป็นต้อหินชนิดมุมเปิด
- ไม่สามารถควบคุมความดันตาได้ แม้จะใช้ยารักษาต้อหินครบทุกตัวแล้ว
- มีปัจจัยที่ทำให้ไม่สามารถหยอดยาได้ เช่น แพ้ยาหยอดตารักษาต้อหิน
ผู้ที่ไม่เหมาะกับการผ่าตัด MIGS
- เป็นต้อหินชนิดมุมปิด
- มีช่องหน้าลูกตาตื้น
- ไม่สามารถหยอดยาได้ครบหลังผ่าตัด
- ไม่สามารถตรวจติดตามหลังผ่าตัดได้
- มีประวัติแพ้สาร Mitomycin C (MMC) ซึ่งเป็นสารที่ใช้ในการผ่าตัด MIGS บางชนิด
iStent infinite คืออะไร ?
iStent infinite หรือ iStent infinite Trabecular Micro-Bypass System (Glaukos Corp., Aliso Viejo, CA, USA) เป็น MIGS ชนิดหนึ่งที่ประกอบไปด้วยอุปกรณ์ค้ำยันจำนวน 3 ตัว บรรจุอยู่ในระบบพร้อมใช้ ระบายสารน้ำ (aqueous humor) ในตาออกสู่ภายนอกผ่านกลไกปกติ (Conventional Outflow) ทำจากวัสดุไทเทเนียม มีความยาว 360 ไมครอน และฐานกว้าง 360 ไมครอน ผิวของ iStent infinite เคลือบด้วยสารเฮปาริน ซึ่งเป็นสารต้านการแข็งตัวของเลือดตามธรรมชาติ ป้องกันไม่ให้เลือด แข็งตัวเมื่อสัมผัสกับอุปกรณ์ ลดความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันภายในและเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน
แม้ iStent infinite จะมีขนาดเล็ก แต่อุปกรณ์นี้สามารถระบายสารน้ำได้ในอัตราเดียวกันกับการสร้าง ภายในดวงตา โดยเฉลี่ยประมาณ 2.5 ไมโครลิตรต่อนาที ส่วนปลายของอุปกรณ์ลักษณะคล้ายลูกศร มีรูด้านข้างจำนวน 4 รู ช่วยระบายสารน้ำออกทุกทิศทาง จากช่องหน้าลูกตา (Anterior Chamber) ไปยัง Schlemm’s Canal และออกนอกดวงตาในท้ายที่สุด ฐานอุปกรณ์เป็นแผ่นวงกลมขอบกว้าง (iStent inject W) และส่วนกลางซึ่งเป็นแท่งจะถูกฝังอยู่ใน Trabecular Meshwork
iStent infinite จะถูกฝังอยู่ด้านในลูกตาที่ตำแหน่งมุมตา เมื่อฝังครบ 3 ตัวจะกินเนื้อที่เพียง 3% ของมุมตา ทั้งหมดและเนื้อเยื่อ 97% ที่เหลือไม่ถูกรบกวน อุปกรณ์ตัวซ้ายสุดและตัวขวาสุดอยู่ห่างกันประมาณ 120 องศา
การผ่าตัดนี้สามารถทำพร้อมการผ่าตัดต้อกระจกหรือทำเดี่ยว (Stand-Alone Surgery) ได้ มีการศึกษาเกี่ยวกับจำนวนอุปกรณ์ที่เหมาะสม (1, 2 และ 3 ตัว) โดยใช้ตัวชี้วัด คือ ปริมาณความดันตา และจำนวนยาต้อหินที่ลดลงหลังผ่าตัด พบว่าจำนวน iStent ที่ใช้มากขึ้น มีประสิทธิภาพในการรักษา เพิ่มขึ้น และเมื่อเปรียบเทียบการใช้ 2 ตัวกับ 3 ตัว
พบว่า การใช้ iStent 3 ตัว มีประสิทธิภาพในการรักษา เหนือกว่าการใช้ 2 ตัวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนั้นยังสามารถเป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยต้อหินระยะรุนแรงได้
ในภาพแสดงตำแหน่งและระยะห่างของ iStent infinite แต่ละตัว เมื่อถูกฝังที่มุมตา ส่วนปลายของ iStent infinite มีลักษณะคล้ายลูกศร (อยู่ใน Schlemm’s canal) ส่วนกลางเป็นแท่ง ด้านในเป็นท่อกลวง (ฝังอยู่ใน trabecular meshwork) และฐานเป็นแผ่นวงกลม มีรูตรงกลาง (อยู่ด้านในลูกตา) เป็นทางระบายสารน้ำออกสู่ภายนอกดวงตาที่ตำแหน่งมุมตา
พญ. ณฐมน ศรีสำราญ
จักษุแพทย์เฉพาะทางต้อหิน
ศูนย์ตาและเลเซอร์ โรงพยาบาลพญาไท 1
