การผ่าตัดต้อหิน MIGS คืออะไร ?

Microinvasive Glaucoma Surgery (MIGS) เป็นการผ่าตัดต้อหินทางเลือกแบบบาดเจ็บน้อยด้วยอุปกรณ์ ที่ใช้ง่าย แผลมีขนาดเล็ก มีความปลอดภัยสูง รบกวนโครงสร้างปกติของดวงตาน้อย มีประสิทธิภาพในการลดความดันตา

ความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นระหว่างทำผ่าตัดและหลังผ่าตัดต่ำ และการฟื้นตัวเร็วกว่าการผ่าตัดต้อหินด้วยวิธีปกติ การผ่าตัดวิธีนี้สามารถทำได้ แม้จะล้มเหลวจากการผ่าตัด ต้อหินด้วยวิธีปกติมาแล้ว

ผู้ที่เหมาะกับการผ่าตัดต้อหินด้วยวิธี MIGS

ผู้ป่วยต้อหินระยะเริ่มต้นถึงระยะกลาง
เป็นต้อหินชนิดมุมเปิด
ไม่สามารถควบคุมความดันตาได้ แม้จะใช้ยารักษาต้อหินครบทุกตัวแล้ว
มีปัจจัยที่ทำให้ไม่สามารถหยอดยาได้ เช่น แพ้ยาหยอดตารักษาต้อหิน

ผู้ที่ไม่เหมาะกับการผ่าตัด MIGS

เป็นต้อหินชนิดมุมปิด
มีช่องหน้าลูกตาตื้น
ไม่สามารถหยอดยาได้ครบหลังผ่าตัด
ไม่สามารถตรวจติดตามหลังผ่าตัดได้
มีประวัติแพ้สาร Mitomycin C (MMC) ซึ่งเป็นสารที่ใช้ในการผ่าตัด MIGS บางชนิด

iStent infinite คืออะไร ?

iStent infinite หรือ iStent infinite Trabecular Micro-Bypass System (Glaukos Corp., Aliso Viejo, CA, USA) เป็น MIGS ชนิดหนึ่งที่ประกอบไปด้วยอุปกรณ์ค้ำยันจำนวน 3 ตัว บรรจุอยู่ในระบบพร้อมใช้ ระบายสารน้ำ (aqueous humor) ในตาออกสู่ภายนอกผ่านกลไกปกติ (Conventional Outflow) ทำจากวัสดุไทเทเนียม มีความยาว 360 ไมครอน และฐานกว้าง 360 ไมครอน ผิวของ iStent infinite เคลือบด้วยสารเฮปาริน ซึ่งเป็นสารต้านการแข็งตัวของเลือดตามธรรมชาติ ป้องกันไม่ให้เลือด แข็งตัวเมื่อสัมผัสกับอุปกรณ์ ลดความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันภายในและเพิ่มความปลอดภัยในการใช้งาน

แม้ iStent infinite จะมีขนาดเล็ก แต่อุปกรณ์นี้สามารถระบายสารน้ำได้ในอัตราเดียวกันกับการสร้าง ภายในดวงตา โดยเฉลี่ยประมาณ 2.5 ไมโครลิตรต่อนาที ส่วนปลายของอุปกรณ์ลักษณะคล้ายลูกศร มีรูด้านข้างจำนวน 4 รู ช่วยระบายสารน้ำออกทุกทิศทาง จากช่องหน้าลูกตา (Anterior Chamber) ไปยัง Schlemm’s Canal และออกนอกดวงตาในท้ายที่สุด ฐานอุปกรณ์เป็นแผ่นวงกลมขอบกว้าง (iStent inject W) และส่วนกลางซึ่งเป็นแท่งจะถูกฝังอยู่ใน Trabecular Meshwork

iStent infinite จะถูกฝังอยู่ด้านในลูกตาที่ตำแหน่งมุมตา เมื่อฝังครบ 3 ตัวจะกินเนื้อที่เพียง 3% ของมุมตา ทั้งหมดและเนื้อเยื่อ 97% ที่เหลือไม่ถูกรบกวน อุปกรณ์ตัวซ้ายสุดและตัวขวาสุดอยู่ห่างกันประมาณ 120 องศา

การผ่าตัดนี้สามารถทำพร้อมการผ่าตัดต้อกระจกหรือทำเดี่ยว (Stand-Alone Surgery) ได้ มีการศึกษาเกี่ยวกับจำนวนอุปกรณ์ที่เหมาะสม (1, 2 และ 3 ตัว) โดยใช้ตัวชี้วัด คือ ปริมาณความดันตา และจำนวนยาต้อหินที่ลดลงหลังผ่าตัด พบว่าจำนวน iStent ที่ใช้มากขึ้น มีประสิทธิภาพในการรักษา เพิ่มขึ้น และเมื่อเปรียบเทียบการใช้ 2 ตัวกับ 3 ตัว

พบว่า การใช้ iStent 3 ตัว มีประสิทธิภาพในการรักษา เหนือกว่าการใช้ 2 ตัวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนั้นยังสามารถเป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยต้อหินระยะรุนแรงได้

istent infinite pt1

ในภาพแสดงตำแหน่งและระยะห่างของ iStent infinite แต่ละตัว เมื่อถูกฝังที่มุมตา ส่วนปลายของ iStent infinite มีลักษณะคล้ายลูกศร (อยู่ใน Schlemm’s canal) ส่วนกลางเป็นแท่ง ด้านในเป็นท่อกลวง (ฝังอยู่ใน trabecular meshwork) และฐานเป็นแผ่นวงกลม มีรูตรงกลาง (อยู่ด้านในลูกตา) เป็นทางระบายสารน้ำออกสู่ภายนอกดวงตาที่ตำแหน่งมุมตา

พญ. ณฐมน ศรีสำราญ
จักษุแพทย์เฉพาะทางต้อหิน
ศูนย์ตาและเลเซอร์ โรงพยาบาลพญาไท 1

การผ่าตัดต้อหินแผลเล็กแบบใหม่ด้วย iStent infinite