“โรคมะเร็ง” ไม่ได้หมายถึงจุดจบเสมอไป หากเราเริ่มต้นดูแลสุขภาพตั้งแต่วันนี้ ผู้หญิงหลายคนอาจมองว่ามะเร็งเป็นโรคร้ายแรงที่น่ากลัว แต่ความจริงคือมะเร็งหลายชนิดในผู้หญิงสามารถป้องกันได้ และหากตรวจพบในระยะเริ่มต้น โอกาสในการรักษาหายขาดก็มีสูงมาก การป้องกันเชิงรุกและการตรวจคัดกรองตามช่วงวัยอย่างเหมาะสม คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้หญิงยุคใหม่มีชีวิตที่มั่นใจ ปลอดภัย และห่างไกลจากโรคร้ายนี้

มะเร็งในผู้หญิงที่พบบ่อย

แม้มะเร็งจะมีหลายชนิด แต่สำหรับผู้หญิงแล้ว มะเร็งที่พบบ่อยและเป็นภัยเงียบ ได้แก่

มะเร็งเต้านม พบบ่อยเป็นอันดับหนึ่งของผู้หญิงไทย และมักไม่แสดงอาการในระยะแรก
มะเร็งปากมดลูก ป้องกันได้ด้วยวัคซีน HPV และการตรวจคัดกรอง
มะเร็งรังไข่ มักแสดงอาการช้า และตรวจพบในระยะท้าย
มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก เกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลของฮอร์โมน
มะเร็งลำไส้ใหญ่ แม้ไม่ใช่มะเร็งเฉพาะเพศหญิง แต่ก็พบได้มากในผู้หญิงวัย 50 ปีขึ้นไป

วัยของคุณ…ควรตรวจคัดกรองอะไรบ้าง ?

การตรวจคัดกรองไม่ได้หมายถึงการตรวจเมื่อป่วย แต่คือการค้นหาความผิดปกติก่อนที่โรคจะปรากฏอาการ โดยเฉพาะมะเร็ง ซึ่งในระยะเริ่มต้นมักยังไม่มีอาการใด ๆ การตรวจที่เหมาะสมกับช่วงวัยจะช่วยคัดกรองโรคตั้งแต่ยังไม่ก่ออาการ และเพิ่มโอกาสในการรักษาที่ดี

ผู้หญิงอายุ 21 ปีขึ้นไป ตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap Smear หรือ HPV DNA Test) ทุก 1–3 ปี และฉีดวัคซีน HPV หากยังไม่เคยได้รับ
ผู้หญิงอายุ 30–40 ปี ควรตรวจสุขภาพประจำปี + ตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกเดือน หากมีความเสี่ยงสูง (เช่น ญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านมหรือรังไข่) ควรปรึกษาแพทย์เพิ่มเติมเรื่องการตรวจแมมโมแกรมหรืออัลตราซาวด์
ผู้หญิงอายุ 40–50 ปี ควรตรวจแมมโมแกรมเต้านม ทุก 1–2 ปี ตรวจภายใน + อัลตราซาวด์มดลูก/รังไข่ และเริ่มพิจารณาการตรวจมะเร็งลำไส้ เช่น FIT Test หรือ Colonoscopy
ผู้หญิงอายุ 50 ปีขึ้นไป ควรเพิ่มความถี่ในการตรวจแมมโมแกรม มะเร็งลำไส้ ตรวจหาความผิดปกติของมดลูกและรังไข่จากการทำอัลตราซาวด์ หากมีเลือดออกผิดปกติอาจจำเป็นต้องตัดชิ้นเนื้อเยื่อบุโพรงมดลูก

ไลฟ์สไตล์กับความเสี่ยงของมะเร็ง

ในโลกของผู้หญิงยุคใหม่ที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ การนอนหลับไม่เพียงพอ รับประทานอาหารไม่ครบหมู่ หรือไม่มีเวลาออกกำลังกาย กลายเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน แต่รู้หรือไม่ว่า พฤติกรรมเหล่านี้กำลังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งแบบไม่รู้ตัว

ความเครียดสะสม ส่งผลต่อภูมิคุ้มกันและระบบฮอร์โมน
การรับประทานอาหารแปรรูป น้ำตาลสูง ไขมันสูง เพิ่มความเสี่ยงของมะเร็งเต้านมและลำไส้
การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ เป็นปัจจัยเสี่ยงร่วมทุกชนิดของมะเร็ง
การไม่เคลื่อนไหวร่างกาย หรือการนั่งนานเกิน 6–8 ชั่วโมงต่อวัน

เริ่มต้นจากการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ ที่ทำได้จริง

การลดความเสี่ยงของมะเร็งไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ แต่สามารถเริ่มต้นได้จากสิ่งง่าย ๆ เช่น เลือกทานผักและผลไม้ให้มากขึ้น หลีกเลี่ยงอาหารหวานหรือไขมันสูง เพิ่มการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที และจัดการความเครียดผ่านกิจกรรมที่ชอบ เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลง หรือทำงานอดิเรก การดูแลสุขภาพด้วยวิธีเหล่านี้ เป็นการสร้างภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติให้ร่างกาย พร้อมรับมือกับความเสี่ยงโรคร้ายในระยะยาว

วัคซีนกับการป้องกันมะเร็ง

ผู้หญิงหลายคนอาจยังไม่ทราบว่า “มะเร็งบางชนิดสามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน” โดยเฉพาะ

วัคซีน HPV สำหรับป้องกันมะเร็งปากมดลูก และมะเร็งอื่น ๆ ที่เกิดจากเชื้อ HPV เช่น มะเร็งช่องคลอด ทวารหนัก ช่องปาก และคอหอย
สามารถเริ่มฉีดได้ตั้งแต่อายุ 9 ปี และได้ผลดีที่สุดก่อนมีเพศสัมพันธ์ครั้งแรก
สำหรับผู้ใหญ่ สามารถฉีดได้ถึงอายุ 45 ปี (ขึ้นกับการประเมินของแพทย์)

วัคซีนจึงไม่ใช่เพียงแค่การป้องกันโรคติดเชื้อ แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการลดอัตราการเกิดมะเร็งระยะยาวในสังคม

“รู้ก่อน” ดีกว่า “รักษาทีหลัง”

แม้ผู้หญิงยุคใหม่จะมีหลายบทบาท ทั้งการทำงาน การดูแลครอบครัว และการไล่ตามความฝัน แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ “อย่าลืมดูแลตัวเอง” เพราะสุขภาพที่ดีคือรากฐานของทุกอย่าง
การตรวจคัดกรองไม่ใช่เรื่องน่ากลัว และไม่ควรรอจนมีอาการ เพราะมะเร็งระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน การตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยเพิ่มโอกาสหาย ลดความจำเป็นของการรักษาที่หนัก และคงคุณภาพชีวิตไว้ได้มากกว่า การดูแลสุขภาพสตรีจึงควรเริ่มจาก “การรู้ทันและป้องกัน” ตั้งแต่วันนี้ เพราะมะเร็งหลายชนิดสามารถตรวจพบได้เร็ว และหลายชนิดป้องกันได้จริง ด้วยการตรวจคัดกรอง ไลฟ์สไตล์ที่เหมาะสม และการดูแลจากแพทย์เฉพาะทาง

เพื่อรองรับความต้องการดูแลสุขภาพผู้หญิงอย่างรอบด้าน โรงพยาบาลพญาไท 2 ได้จัดตั้ง Women’s Cancer Center ศูนย์ดูแลรักษามะเร็งสำหรับผู้หญิงแบบครบวงจร ครอบคลุมตั้งแต่การ ป้องกัน การตรวจคัดกรอง การวินิจฉัย การรักษา ไปจนถึงการฟื้นฟูคุณภาพชีวิต โดยผสานการทำงานของทีมแพทย์เฉพาะทางหลากหลายสาขา เทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัย และการดูแลแบบองค์รวม (Holistic Care) เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว

พญ. ถนอมศิริ สติฐิต

สูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านผ่าตัดส่องกล้องทางนรีเวช และมะเร็งวิทยานรีเวช

โรงพยาบาลพญาไท 2

หยุดมะเร็งในผู้หญิง ด้วยการป้องกัน และการตรวจคัดกรองที่เหมาะสม